တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေန႕(သာမညဖလအခါေတာ္ေန႕)

တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေန႕တြင္ ျမတ္စြာဘုရားက အဇာတသတ္ မင္းအား သာမည ဖလ သုတၲန္ကို ေဟာၾကား ေတာ္ မူေသာေၾကာင့္ ဤေန႕တိုင္းတြင္ သာမည ဖလ အခါေတာ္ေန႕ အထိမ္းအမွတ္ကို က်င္းပ ျပဳလုပ္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
၁။ သာမည ဖလ ဆုိသည္မွာ ရဟန္းျပဳရျခင္း၏ အက်ိဳးဟု အဓိပၸာယ္ ရပါသည္။

၂။ ရဟန္း ျပဳရျခင္း၏ အက်ိဳးကို ေဟာၾကားေသာ ေန႕ျဖစ္၍ ဤေန႕ကို သံဃာေတာ္မ်ား၏ ေန႕ဟု ေခၚဆိုႏိုင္ပါသည္။

၃။ သာမည ဖလသုတ္သည္ ဒီဃနိကာယ္ သီလခႏၶ၀ဂၢ ပါဠိေတာ္၌ လာရွိပါသည္။

၄။ သာမည ဖလသုတ္သည္ ရဟန္း သံဃာေတာ္မ်ား အဖို႕ ေၾကးမံုမွန္ခ်ပ္ၾကီး သဖြယ္ ျဖစ္၍ ကိုယ္က်င့္သီလ ရွိသည္ မရွိသည္ကို ဤသုတ္ျဖင့္ ထင္ဟပ္ေစႏိုင္ပါသည္။

၅။ သာမည ဖလသုတ္သည္ လူဒါယကာမ်ားအဖို႕ ျပဒါးခ်ိန္ၾကီးသဖြယ္ ျဖစ္၍ မိမိတို႕ ကိုးကြယ္ေနေသာ ဆရာသမား မ်ား၏ က်င့္ၾကံမႈ ဟုတ္မဟုတ္၊ မွန္မမွန္ကို ဤ သုတၲန္ျဖင့္ ခ်ိန္ကိုက္ ၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။(သည္အခ်က္ကို ေထာက္ထားၿပီး မိဘ ဆရာမ်ားကို ျပန္လည္ ေ၀ဖန္မိရံုျဖင့္ပင္ အျပစ္ၾကီးသည္ဟု မ်က္စိမွိတ္ ေဟာေျပာေနေသာ အခ်ိဳ႕ တရားေဟာ ဓမၼကထိကမ်ားကို သတိထားဖြယ္ ျဖစ္ပါသည္။ ျမတ္စြာဘုရား၏ တရားေတာ္သည္ မည္သူ႕အေပၚမွ ဘက္မလိုက္ဘဲ အျပန္အလွန္ ေ၀ဖန္ ဆန္းစစ္ခြင့္ ရွိသည္ကို မွ်တစြာ ေတြ႕ႏိုင္ပါသည္။ ခြန္ျမလႈိင္၏ စကားခ်ပ္)

၆။ အဇာတသတ္ မင္းသားသည္ ေဒ၀ဒတ္ကို ဆရာတင္မိ၍ အေပါင္းမွားၿပီး ဖခင္ျဖစ္သူ ဗိမၼိသာရ မင္းၾကီးကို သတ္မိေသာေၾကာင့္ ကံၾကီး ထိုက္ၿပီး အိပ္မေပ်ာ္ေသာ ေ၀ဒနာ စြဲကပ္ခဲ့ပါသည္။

၇။ ယင္းေ၀ဒနာကို ကုစားရင္း အမတ္မ်ား၏ အၾကံျပဳခ်က္အရ တိတၳိ ဆရာၾကီး ၆ေယာက္တို႕ထံ သြားေရာက္ၿပီး ရဟန္းျပဳျခင္း (သာမညဖလ) ၏ အက်ိဳးကို စံုစမ္းေမးျမန္းရာ ေက်နပ္ေလာက္ေသာ အေျဖကို မရရွိခဲ့ပါ။

၈။ ေနာက္ဆံုး သမားေတာ္ၾကီး ဇီ၀က၏ အၾကံေပးခ်က္အရ ရာဇၿဂိဳဟ္ ျမိဳ႕အနီး ဇီ၀က လွဴထားေသာ သရက္ ဥယ်ာဥ္ေတာ္၌ သီတင္းသံုးလ်က္ ရွိေသာ ျမတ္စြာဘုရားထံ သြားေရာက္ေလွ်ာက္ထားေသာ အခါမွ သူသိလိုေသာ ရဟန္း ျပဳျခင္းအက်ိဳး (သာမညဖလ)ကို သိရွိရပါေတာ့သည္။

၉။ အဇာတသတ္မင္းသည္ သာမညဖလသုတ္ေတာ္ကို ၾကားနာရသည့္အခ်ိန္မွ စၿပီး ဗုဒၶ သာသနာေတာ္ကို သက္၀င္ ယံုၾကည္လာၿပီး ပုထုဇဥ္မ်ားထဲမွ ရတနာ သံုးပါးကို အၾကည္ညိဳဆံုး ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး ျဖစ္လာပါသည္။

၁၀။ အဇာတသတ္မင္းသည္ သာမညဖလသုတ္ တရားေတာ္ကို ၾကားနာရ၍ သူ႕အျပစ္ကို ကုစားခဲ့ေသာေၾကာင့္ အျပစ္ ၾကီးေလးေသာ မဟာ အ၀ီစိ ငရဲတြင္ မက်ေရာက္ေတာ့ဘဲ အျပစ္ဒဏ္ ေပါ့ေသာ ေလာဟကုမၻီ ငရဲ၌သာ က်ေရာက္ၿပီး ေနာင္ေသာအခါ ၀ိဇိတာ၀ီ မည္ေသာ ပေစၥကဗုဒၶါျဖစ္၍ ကၽြတ္တမ္း၀င္ရ ပါလိမ့္မည္။

၁၁။ ဤေန႕တြင္ေဟာၾကားေသာ သာမညဖလ သုတ္ေတာ္ေၾကာင့္ အဇာတသတ္ မင္းတရားသည္ ပထမ သဂၤါယနာတင္ မင္းတရား အျဖစ္ ခံယူခဲ့ျခင္း၊ ျမတ္စြာဘုရား၏ ဓာတ္ေတာ္မ်ားကို စုေဆာင္းသိမ္းဆည္း၍ ဓာတ္ေတာ္တိုက္ၾကီး တည္ထားခဲ့ျခင္း၊ ဗုဒၶသာသနာႏွစ္ကို အတိအက် သတ္မွတ္ခဲ့ျခင္း၊ သာသနာျပဳ လုပ္ငန္းၾကီး သံုးရပ္ကိုလည္း လုပ္ေဆာင္သြားခဲ့ျခင္းတို႕မွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား အတြက္ ေက်းဇူး ၾကီးလွပါသည္။

၁၂။ ပိဋကတ္ေတာ္မ်ား မပ်က္စီးရေအာင္ သဂၤါယနာ အဆက္ဆက္တင္၍ ယေန႕ထက္တိုင္ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ျခင္းမွာ အဇာတသတ္မင္း၏ ေက်းဇူးဟု ဆုိထိုက္ပါသည္။

၁၃။ အဇာတသတ္မင္း စုေဆာင္းထားေသာ ဓာတ္ေတာ္မ်ားကို ရွာေဖြ၍ သီရိဓမၼာေသာကမင္းၾကီးက ေစတီေပါင္း ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္ တည္ထား၍ သာသနာ ျပဳခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေႏွာင္းေခတ္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႕ ဖူးေျမာ္ခြင့္ ရရွိ ေနၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

၁၄။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႕ သာသနာႏွစ္ကို အတိအက် သံုးစြဲခြင့္ ရရွိေနသည္မွာ အဇာတသတ္မင္း၏ ေက်းဇူးႏွင့္ သာမညဖလသုတ္ေတာ္တို႕ ၏ အက်ိဳးဆက္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။
( သာသနာေရး ၀န္ၾကီးဌာန၊ သာသနာေရးဦးစီးဌာန၊ ႏိုင္ငံေတာ္ ပိဋကတ္တိုက္ စာၾကည့္တိုက္မွဴး ဘဒႏၲ ပညာသာမိ (မာဂဓီ- သာစည္) ဆရာေတာ္ ေရးသားျပဳစုေတာ္မူေသာ အခါေတာ္ေန႕မ်ား စာအုပ္မွ ကူးယူေဖာ္ျပ ပါသည္။


သာမည ဖလ = ရဟန္းျပဳျခင္း၏ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြကေတာ့------
၁။ မင္းခစားဘဝႏွင့္ မင္းျပစ္ မင္းဒဏ္မွ လြတ္ကင္းျခင္း အက်ဳိး။
၂။ အခြန္ထမ္းေဆာင္မႈ မွ လြတ္ကင္းျခင္း အက်ဳိး။
၃။ ပါတိေမာကၡ သံဝရသီလ ႏွင့္ ျပည့္စုံသျဖင့္ အပါယ္ေဘးမွ ကင္းေဝးျခင္း အက်ဳိး။
၄။ ဒုစရုိက္ကုိ ေရွာင္သျဖင့္ ဒုစရုိက္ ဒုကၡ မွ ကင္းလြတ္၍ စူဠ သီလ ႏွင့္ျပည့္စုံ ျခင္း အက်ဳိး။
၅။ ပြဲသဘင္ အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ကစားပြဲ အမ်ဳိးမ်ဳိး မေကာင္းေသာစကားအမ်ဳိးမ်ဳိး တုိ႔မွ ေရွာင္ၾကဥ္ သျဖင့္ ထုိဒုကၡမ်ားမွ ကင္းလြတ္၍ မဇၥ်ိမ သီလႏွင့္ျပည့္စုံျခင္း အက်ဳိး ။
၆။ နကၡတ္ေဗဒင္ ၊ယၾတာ လကၡဏာ ေဆးကုျခင္း စသည္တုိ႔မွ ေရွာင္ၾကဥ္သျဖင့္ အာဇီဝ ပါရိသုဒၶိ သီလ ႏွင့္ ညီညြတ္၍ မဟာသီလႏွင့္ ျပည့္စုံျခင္းအက်ဳိး ။
၇။ ဣေျႏၵ ၆ပါး ၌ အကုသုိလ္ မျဖစ္ေအာင္ ေစာင့္စည္းႏုိင္ျခင္း အက်ဳိး။ (ဤ သည္တုိ႔ကား အေျခခံ သီလမ်ားျဖစ္ပါသည္)။
၈။ သတိ ႏွင့္ ျပည့္စုံျခင္း အက်ဳိး။
၉။ သမၸဇဥ္ (ဆင္ျခင္တုံ ) တရားႏွင့္ျပည့္စုံျခင္း အက်ဳိး။
၁၀။ သေႏၲာသ ( ေရာင့္ရဲျခင္း) အက်ဳိး။
အေျခခံသီလ ၊သတိ သမၸဇဥ္ ၊ သႏၱဳ႒ီ တရားမ်ားႏွင့္ ျပည့္စုံေသာ ရဟန္းသည္ သမထ ဝိပႆနာ တရားကုိ ဆက္လက္အားထုတ္ပါက ေအက္ပါ အက်ဳိး မ်ားကုိ လက္ေတြ႔ ခံစားရရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။
၁၁။ နီဝရဏ ငါးပါးမွ လြတ္ကင္းျခင္း အက်ဳိး
၁၂။ စ်ာန္တရား ရႏုိင္ျခင္း အက်ဳိး
၁၃။ ဝိဇၨာ ရွစ္ပါး ႏွင့္ ျပည့္စုံ၍ မဂ္ ဖုိလ္ ရႏိုင္ျခင္း အက်ဳိး။

သာမညဖလသုတ္


မင္းႏွင့္အမတ္တို ့ ဆိုင္ရာစကား
ပူရဏကုေပ၏ အယူ၀ါဒ
မကၡလိေဂါသာလ၏ အယူ၀ါဒ
အဇိတေကသကမၺလ၏ အယူ၀ါဒ
ပကုဓကစၥာယန၏ အယူ၀ါဒ
နိဂဏၭနာဋပုတၱ၏ အယူ၀ါဒ
သဥၥယေဗလဌပုတၱ၏ အယူ၀ါဒ
ေရွးဦးစြာ မ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ ရအပ္ေသာ ရဟန္းျဖစ္က်ဳိး
ႏွစ္ႀကိမ္ေျမာက္ မ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ ရအပ္ေသာ ရဟန္းျဖစ္က်ဳိး
သာ၍မြန္ျမတ္ေသာ ရဟန္းျဖစ္က်ဳိး
စူဠသီလ
မဟာသီလ
ဣေျႏၵကို ေစာင့္စည္းျခင္း
ေအာက္ေမ့ျခင္းႏွင့္ ဆင္ျခင္ျခင္း
ေရာင့္ရဲလြယ္ျခင္း
ပဌမစ်ာန္ ရဟန္းျဖစ္က်ဳိး
ဒုတိယစ်ာန္ ရဟန္းျဖစ္က်ဳိး
တတိယစ်ာန္ ရဟန္းျဖစ္က်ဳိးတရားမ်ားစြာကုိရရွိႏုိင္ပါတယ္။

ကထိန္သကၤန္း သမိုင္းေၾကာင္း

 

ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ သာ၀တၳိျပည္ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းမွာ သီတင္းသံုးေနထိုင္ေတာ္မူ စဥ္ပါေ၀ယ်ကတိုင္းသားရဟန္း(၃၀)တို႔သည္အရညကင္ဓုတင္ပိ႑ပါတ္ဓုတင္ပံသုကူဓုတင္တို႔ကိုေဆာင္ၾကေလသည္။ ထိုရဟန္းတို႔သည္ ျမတ္ဗုဒၶကို ဖူးျမင္ရန္ သာ၀တၳိျပည္သို႔ ၾကြလာကုန္၏။ သို႔ေသာ္ ၀ါဆိုရက္ကို မမွီလိုက္ၾကသည့္အတြက္ သူတို႔သည္ ခရီအၾကားျဖစ္ေသာ သာေကတျမိဳ႕၌ ၀ါကပ္ၾကရေလကုန္၏။ ထိုရဟန္းတို႔သည္ ”ငါတို႔၏ အနီးျဖစ္ေသာ ဤသာေကတျမိဳ႕မွ ေျခာက္ယူဇနာအရပ္၌ ျမတ္စြာဘုရားသည္ သီတင္းသံုးေနေတာ္မူ၏။

ငါတို႔သည္ ျမတ္စြာဘုရားကို ဖူးေျမာ္ခြင့္မရကုန္”ဟု မေပ်ာ္ပိုက္ပဲ ၀ါဆိုၾကရကုန္၏။ထိုရဟန္းတို႔သည္ သံုးလလြန္၍ ၀ါကၽြတ္ပ၀ါရဏာျပဳျပီးေနာက္ ျမတ္ဗုဒၶကို ဖူးျမင္ရန္ သာ၀တၳိျပည္ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းသို႔ ၾကြေတာ္မူခဲ့ၾကသည္။ လမ္းခရီးတြင္း မိုးၾကီးသည္းထန္စြာရြာသြန္းသည့္အတြက္အေၾကာင့္ သူတို႔၏ သကၤန္းမ်ားသည္ မိုးေရစိုစြတ္ကုန္ၾကသည္။ သကၤန္းအပိုမပါရွိသည့္အတြက္ သကၤန္းအစိုမ်ားျဖင့္သာ ၾကြလာခဲ့ရေလသည္။ ထိုမွ်မက သူတို႔သည္ ရြ႕ံႏြံမ်ားထဲမွ ရံုးကန္၍ ဆင္းရဲၾကီးစြာျဖင့္ သာ၀တၳိျပည္ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းသို႔ ေရာက္လာၾကရေလကုန္သည္။ ထိုအခါ ျမတ္စြာဘုရားသည္

”ရဟန္းတို႔ ခန္႔က်န္းသာလို႔မာပါစ၊ မွ်တၾကပါရဲ႕လား၊ အခ်င္းခ်င္း ျငင္းခံုမွဳ မျဖစ္သည္၍ ခ်မ္းသာစြာ ၀ါဆိုခဲ့ၾကပါကုန္၏ေလာ့၊ ဆြမ္းကြမ္းေကာ ျပည့္စံုၾကပါရဲ႕လား၊”ဟူ၍ ေမးေတာ္မူေသာအခါ ရဟန္းမ်ားသည္

”တပည့္ေတာ္တို႔တေတြ က်န္းမာၾကပါတယ္ ဘုရား၊ မွ်တၾကပါတယ္ဘုရား၊ အခ်င္းခ်င္းညီညြတ္စြာ ေနခဲ့ၾကပါတယ္ဘုရား၊ ဆြမ္းကြမ္းလည္း ျပည့္စံုပါတယ္ဘုရား၊ တပည့္ေတာ္တို႔တေတြ ျမတ္စြာဘုရားကို ဖူးေျမာ္ရန္ သာ၀တၳိျပည္သို႔ လာၾကတဲ့အခါ၀ါဆိုရက္မမွီတဲ့အတြက္ ခရီးအၾကား သာေကတျမိဳ႕၌ ၀ါကပ္ခဲ့ၾကရပါတယ္ဘုရား၊၀ါကပ္ျပီးလို႔ ပ၀ါရဏာျပဳျပီးလို႔ ျမတ္စြာဘုရားကို ဖူးျမင္ရန္ သာ၀တၳိျပည္ လာၾကတဲ့အခါ လမ္းခရီးတြင္ မိုးၾကီးသည္းထန္စြာ ရြာတဲ့အတြက္ လမ္းခရီးတစ္ေလွ်ာက္ မိုးစုိေသာ သကၤန္းမ်ားျဖင့္ လာခဲ့ၾကရပါသည္ဘုရား၊

ထို႔ျပင္ဘုရားတပည့္ေတာ္တို႔သည္ပင္ပန္းဆင္းရဲစြာမိုးထဲေလထဲရြံ႕ႏြံဗြက္တို႔ကိုျဖတ္ေက်ာ္ျပီးလာခဲ့ရပါသည္

ဘုရား”ဟုေလွ်ာက္ထားေလသည္။ ထိုအခါ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ထိုပါေ၀ယ်ကတိုင္းသား ရဟန္းေတာ္ အပါးသံုးဆယ္တို႔ကို အေၾကာင္းျပဳကာ ကထိန္လွ်ာသကၤန္းကို ခြင့္ျပဳေတာ္မူပါသည္။

ကထိန္ဆိုသည္

ဗုဒၶါဒီဟိ ကထီယေတ သိလာဃေတ ပသံသီယေတတိ ကထိနံ-ဘုရားအစရွိေသာ သူေတာ္ေကာင္းေတြက ကထိနစီ၀ရဒါနကို ေကာင္းေပစြေကာင္းေပစြျမတ္ေပစြဟုခ်ီးမြမ္းအပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ကထိန္လို႔ေခၚသည္။

ခ်ီးမြမ္းျခင္းအေၾကာင္းသံုးခ်က္

(၁) သံဃိကဒါနျဖစ္ေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း

(၂ )အထူးသဃိကဒါနျဖစ္ေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း

(၃)သံဃာေတာ္အရွင္ျမတ္တို႔၏ အာပတ္ကို သုတ္သင္ႏိုင္ေသာ ဒါနျဖစ္ေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္းဘုရား အစရွိေသာ အရိယာသူေတာ္ေကာင္းေတြက အထူးအားျဖင့္ ခ်ီးမြမ္းေတာ္မူပါတယ္။

(၁) သံဃိကဒါနျဖစ္ေသာေၾကာင့္

ကထိန္ကမၼ၀ါစာဖတ္ၾကတဲ့အခါ “ဣဒံ သဃႆ ကထိနစီ၀ရံ ဥပၸႏၷံ”လို႔ ကမၼ၀ါစာမွာ ပါပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ”သံဃႆ ဥပၸႏၷံ”ဟူသည္ သံဃာေတာ္အရွင္သူျမတ္မ်ားရဲ႕ အထံမွာျဖစ္ေပၚတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ဒီစကားကိုေထာက္ေသာအားျဖင့္ ကထိနဒါနကို သံဃိကဒါနလို႔ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ သံဃိကသကၤန္းနဲ႔သာကထိ္န္ ခင္းလို႔ရပါတယ္၊ဒီလိုသံဃိကဒါနျဖစ္ေသာေၾကာင့္ကထိနစီ၀ရဒါနကိုဘုရားအစရွိတဲ့သူေတာ္ေကာင္းေတြက ခ်ီးမြမ္းၾကတာပါ။ပုဂၢလိကဒါနထက္ျမတ္ေနလို႔ ဒီကထိနစီ၀ရသံဃိကဒါနကို အထူး၀ိေသသျပဳ ခ်ီးမြမ္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ႏွစ္မွ တစ္လ၊ တစ္လမွ တစ္ရက္၊ တစ္ရက္မွာလဲ တစ္ေက်ာင္းတည္း လွဴလို႔ရတယ္တစ္ေက်ာင္းမွာ တစ္ရက္ပဲလွဴလို႔ရတယ္။ တျခားဒါနထက္ ထူးျခားေနတယ္။အျမဲလွဴလို႔မရ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္သာ လွဴဒါန္းရေသာ ဒါနျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဘုရားစေသာ သူေတာ္ေကာင္းမ်ားက ခ်ီးမြတ္ေတာ္မူၾကပါတယ္။

(၂)အထူးသံဃိကဒါနျဖစ္ေသာေၾကာင့္

ကထိနစီ၀ရဒါနကို ပထမ၀ါဆိုလျပည့္ေက်ာ္တစ္ရက္ေန႔မွစ၍ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ တစ္ရက္ မဟာ ပ၀ါရဏာေန႔၌ ပုရိမ၀ါကၽြတ္လို႔ ၀ါမက်ိဳးမျပတ္တဲ့ သံဃာေတာ္ေတြသာ ဒီကထိန္သကၤန္းကို အလွဴခံ ခြင့္ရွိ တယ္။

အႏုဇာနာမိ ဘိကၡေ၀ ၀ႆံ၀ု႒ာနံ ဘိကၡဴနံ ကထိနံ အတၳရိတံု”

ဆိုလိုသည္မွာ ၀ါဆိုသံဃာေတြကိုသာ ကထိန္ခင္းခြင့္ျပဳထားတယ္။ ကထိန္သကၤန္းလွဴသူေတြကလဲ ဒီက ထိ္န္ခင္းခြင့္ရွိတဲ့ ရဟန္းေတာ္ေတြကိုသာ ကထိ္န္ခင္းခြင့္ျပဳထားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီကထိနဒါနကို ထူးျခား တဲ့ဒါနလို႔ေျပာတာ။ဒီလို ထူးျခားတဲ့ သံဃိကဒါနျဖစ္လို႔ ဘုရားအစရွိေသာ သူေတာ္ေကာင္းတို႔က ခ်ီးမြမ္း ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

(၃) သံဃာေတာ္အရွင္သူျမတ္တို႔၏အာပတ္ကိုသုတ္သင္ေသာဒါနရဟန္းေတာ္မ်ားမွာျမတ္ဗုဒၶပညတ္ထားတဲ့ သိကၡာပုဒ္ အက်ဥ္းအားျဖင့္ ၂၂ရ သြယ္၊ အက်ယ္အားျဖင့္ ကုေဋကိုးေထာင္ေက်ာ္ရွိေနပါတယ္။ ဒီသိကၡာပုဒ္ေတြကို ၾကဴးလြန္ရင္အာပတ္သင့္တယ္။ သို႔ေသာ္ ကထိန္သကၤန္းကို အလွဴခံၾကတဲ့ သံဃာ ေတာ္မ်ားဟာ ျမတ္ဗုဒၶက ခ်မွတ္ထားေသာ သိကၡာပုဒ္ငါးမ်ိဳးမွ လြတ္ျငိမ္းခြင့္ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ထိုလြတ ္ျငိမ္းခ်မး္ သာခြင့္ ငါးပါးဟူသည္ကား

(က) ရဟန္းသည္ မပန္းၾကားပဲ ဒါယကာအိမ္သို႔ သြားႏိုင္ျခင္း

(ခ) တိစီ၀ရိတ္အဓိ႒ာန္တင္ေသာ သကၤန္းကို မယူပဲ သြားႏိုင္ျခင္း

(ဂ) ဂဏေဘာဇဥ္ကို စားႏိုင္ျခင္း

(ဃ)အလိုရွိေသာ အဓိ႒ာန္ ၀ိကပၸမျပဳေသာ သကၤန္းကို ေဆာင္ႏိုင္ျခင္း

(င) ထိုကထိန္ခင္းေသာ ေက်ာင္း၌ သကၤန္းျဖစ္ေပၚလာတိုင္း ကထိန္ခင္းေသာ ရဟန္းတို႔အားသာ ျဖစ္ရျခင္း တို႔ပင္ျဖစ္သည္။ကထိန္အာနိသင္ရေသာကာလသည္ကားသီတင္းကၽြတ္လျပည့္တစ္ရက္ေန႔မွတေပါင္းလျပည့္အထိ ငါးလတိုင္တိုင္ျဖစ္ေပသည္။ထို႔ေၾကာင့္ ကထိန္ကို ဘုရားအစရွိေသာ သူေတာ္ေကာင္းမ်ားက ေကာင္းေပစြ ေကာင္းေပစြဟု ခ်ီးမြမ္းေတာ္မူၾကပါေပကုန္သည္။ထိုသို႔ေသာ အေၾကာင္းမ်ားကို ေထာက္ဆကာ ေရွးဆရာ ေတာ္ၾကီးမ်ားက”ဘုရားမွာေတာ့စိန္၊ေက်ာင္းမွာေတာ့သိမ္၊ သကၤန္းမွာေတာ့ကထိန္”ဆိုျပီး ဆိုရိုးစကား ျပဳထားၾကသည္။

ကထိန္သကၤန္းအလွဴရွင္မ်ား ရရွိေသာ အက်ိဳးငါးပါး

(၁) မိမိတို႔ အလိုရွိအပ္ေသာ အရပ္မ်ားသို႔ အတားအဆီး အခ်ဳပ္အခ်ယ္မရွိဘဲ သြားႏိုင္ျခင္း၊

(၂) ကိုယ္ပိုင္ပစၥည္းမ်ားကို ထားလိုရာ ထားႏိုင္ျခင္း၊

(၃) အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အ၀တ္အစား အစာအေသာက္မ်ားႏွင့္ ျပည့္စံုျခင္း၊

(၄) အစာအေသာက္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဘယ္ေသာအခါမွ ေဘးမျဖစ္ျခင္း၊

(၅) စည္းစိမ္ဥစၥာေပါမ်ားျခင္းတို႔ပင္ျဖစ္သည္။

ကထိန္ခင္းျခင္းအဓိပၸာယ္

ကထိန္သကၤန္းလွဴရွင္မ်ားသည္ “သံဃႆ ေဒမ”ဟုဆိုကာလွဴဒါန္းလိုက္ေသာသကၤန္းကိုသံဃာေတာ္မ်ားက သိမ္ထဲမွာရွိတဲ့ကထိန္သကၤန္းအလွဴခံမည့္ေက်ာင္းမွာရွိေသာရဟန္းေတာ္တစ္ပါးကိုသံဃာအမ်ားသေဘာတူ

မွဳနဲ႔ ေရြးခ်ယ္ျပီး ထိုကထိန္လ်ာသကၤန္းကို ကမၼ၀ါစာႏွင့္ ရြတ္ဖတ္ကာ ေပးၾကရပါသည္။ ထိုကထိန္သကၤန္းကို ရရွိေသာ ရဟန္းသည္ မ္ိမိေက်ာင္းတိုက္ကို ျပန္ျပီး ကထိ္န္ခင္းရပါသည္။ ကထိန္ခင္းဟူသည္ စြန္႔သင့္ေသာ သကၤန္းကို စြန္႔၊အဓိ႒ာန္တင္သင့္ေသာ သကၤန္းကို အဓိ႒ာန္တင္ကာ လက္ရွိရရွိလာေသာ သကၤန္းကို ၀ိနည္းေၾကာင္းအရ လိုက္နာျပဳက်င့္သည္ကို ဆိုလိုပါသည္။

ကထိန္သကၤန္းကို ခြင့္ျပဳေတာ္မူရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္

ရဟန္ေတာ္မ်ားဟာ လိုက္နာရန္အလို႔ငွာ ျမတ္ဗုဒၶက ခ်မွတ္ထားေသာ ၀ိနည္းစည္းကမ္းငါးမ်ိဳးကို အခ်ိန္ကာ လအတိုင္းအတာတစ္ခုအတြင္း မလိုက္နာဘဲ ကင္းလြတ္ခြင့္ရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ကထိန္ ခင္ ျခင္းျဖစ္သည္။

ညွပ္မၾကီး

ညပ္မၾကီးဟူသည္ တန္ဖိုးရွိေသာ ပစၥည္းမ်ားကို စီးထားေသာအ ပေဒသာပင္အၾကီးစားၾကီးကို ဆိုလိုသည္မဟုတ္။ကထိန္ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ စကားလံုးသည္ကား ဥတ္ျဖစ္သည္။ ဥတၱိဆိုေသာ စကားလုံုးမွဆင္းသက္လာသည္။”ဥတၱိဒုတိယကမၼ၀ါစာ”ရြတ္ဆိုျပီးကထိန္ခင္းထိုက္ေသာရဟန္းကိုကထိန္

သကၤန္းေပးရသည္။ထို႔ေၾကာင့္ ထိုကထိန္သကၤန္းကို ”ဥတ္”သကၤန္းဟူ၍ဆိုပါသည္။ဥတ္သကၤန္းဟူ

သည္ ရဟန္းမ်ားအသံုးျပဳေတာ္မူေနေသာ အေပၚရံုသကၤန္း၊ ေအာက္ပိုင္းသကၤန္းႏွင့္ ႏွစ္ထပ္သကၤန္း

ထိုသံုးထည္တြင္ တထည္ထည္ကို ဆိုလိုပါသည္။

မ်က္ေမွာက္ေခတ္ကထိန္

ယေန႔ ျမန္မာျပည္တြင္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ကထိန္မ်ားကို ၾကည့္လွ်င္ ရွဳျမင္ရသူတို႔၏ စိတ္၀ယ္ အလြန္အင္မတန္မွၾကည္ႏူးစရာေကာင္းလွေပသည္။သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္တစ္ရက္မွတန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္အထိ ကထိန္ပဲြက်င္ပရာ တစ္လတာကာလအျဖစ္သတ္မွတ္ၾကကာ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္မွာ ကထိန္ပဲြမ်ားကို စည္းကား သိုက္ျမိဳက္စြာ က်င္းပၾကသည္။ ရပ္ကြက္အလိုက္၊ အသင္းအလိုက္၊ ဌာနအလိုက္စသည္ျဖင့္ ျမိဳ႕ေရာ ေတာမပါမက်န္ ကထိန္ပဲြကို စည္းကားသိုက္ျမိဳက္စြာက်င္းပေနၾကသည္။

တန္ဖိုးရွိေသာ ပေဒသာပင္အၾကီးစားၾကီးမ်ားကို စီးကာ အတီးအမွဳတ္ အကအခံုမ်ားျဖင့္ လွည့္လည္အပူေဇာ္ခံၾကသည္။ရည္ရြယ္ခ်က္သည္ကားၾကည့္ရွဳသူဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔သဒၶါတရားတိုးပြားႏိုင္ေစရန္အလို႔ငွာျဖစ္သည္။ ထိုပေဒသာပင္မ်ား၏ ၾကီးက်ယ္ခမ္းနားမွဳကို ၾကည့္ေသာအားျဖင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား၏ သဒၶါတရားေကာင္းမွဳသည္ကား အထူးေျပာဖြယ္မလိုေတာ့ေပ။

သို႔ေသာ္ စိတ္မေကာင္းစရာတစ္ခုသည္ကား အခ်ိဳ႕ေသာ အလွဴရွင္အခ်ိဳ႕သည္ကား ကထိ္န္၏ အဓိပၸာယ္ကိုကား တိတိက်က် မသိေတာ့ေခ်။ ပေဒသာပင္ၾကီးေတြစီး၊ ဆိုင္းေတြ ဗုံေတြႏွင့္ လွည့္လည္ျပီး ေနာက္ဆံုး ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းကို ထိုပေဒသာပင္ၾကီးေတြပို႔လိုက္သည္ကိုပင္ ကထိန္ဟုထင္မွတ္ေနၾကသည္။ ဆရာေတာ္မ်ားေဟာၾကားေတာ္မူေသာ တရားေတာ္မ်ားကိုပင္ မနာယူႏိုင္ေတာ့ေပ။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ တစ္ေနကုန္ မေမာႏိုင္ မပန္းႏိုင္ တီးမွဳတ္ကခုန္မွဳခဲ့ၾကေသာေၾကာင့္ေပတည္း။ အကာျဖစ္ေသာ တီးမွဳတ္ကခံုမွဳေတြနွင့္ အဆံုးသတ္ျပီး၊ အႏွစ္ျဖစ္ေသာ ဆရာေတာ္မ်ားေဟာေသာ ကထိန္အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ တရားမ်ားကိုကား မနာယူႏိုင္ေတာ့ေပ။

ထိုေၾကာင့္ေငြကုန္လူပန္းျဖစ္ေနေလ၏။ဤသည္ပင္လွ်င္အထူးသတိျပဳစရာအခ်က္ျဖစ္ေပသည္။မိမိတို႔ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားအေနျဖင့္ ဤကဲ့သို႔ မျဖစ္မူ၍ တစ္ႏွစ္မွ တစ္ခါ ၾကံဳခဲလွေသာ ဤကထိန္ပဲြရာသီအတြင္း အကာမပါမူ၍ အႏွစ္သက္သက္ျဖစ္ေသာ အလုပ္ကို လုပ္ႏိုင္ၾကပါေစဟု တိုက္တြန္းရင္း မိမိ၏ ေဆာင္းပါးကို နိဂုပ္ခ်ဳပ္လိုက္ရေပသည္။

ေခါင္းေဆာင္တို႔၏က်င့္စဥ္ (သို႔မဟုတ္) လူျမတ္တို႔၏က်င့္စဥ္

၁၃၇၃ ခု ကဆုန္လျပည့္၊ (၂၀၁၁ ခု ေမ ၁၆ ရက္) နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္၌ က်င္းပေသာ ဗုဒၶေန႔အခမ္းအနားတြင္ သီတဂူဆရာေတာ္ မိန္႔ၾကားေသာ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ထူးေသာသတင္းစကားဆယ္ပါး

“ေခါင္းေဆာင္တို႔၏က်င့္စဥ္ (သို႔မဟုတ္) လူျမတ္တို႔၏က်င့္စဥ္။”

၁။ ဒါနပါရမီ = Perfection of Generosity မိမိရရွိပိုင္ဆိုင္ထားေသာ ပစၥည္း၊ ဥစၥာ၊ ရာထူး၊ အာဏာ၊ ဂုဏ္သတင္း၊ ေက်ာ္ၾကားျခင္းတို႔ကို ေပးေ၀ျခင္း၊ လွဴဒါန္းျခင္း၊ စြန္႔လႊတ္ျခင္း၊ ေ၀ငွမွ်တျခင္းတို႔ဟာ Perfect ျဖစ္လိုတဲ့ ေခါင္းေဆာင္တို႔အတြက္ မြန္ျမတ္တဲ့က်င့္စဥ္ တစ္ခုပါပဲ။ ယေန႔ကမၻာေလာကမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ တင္းမာမႈေတြ၊ လုယက္တိုက္ခိုက္မႈေတြနဲ႔ မေက်နပ္မႈေပါင္းမ်ားစြာတို႔ဟာ သိမ္းပိုက္မႈ အလြန္႔အလြန္ပိုင္ဆိုင္လိုမႈ၊ မေ၀ငွ မမွ်တလိုမႈေတြရဲ႕ အေၾကာင္းတစ္ရပ္ အျဖစ္ သက္ဆိုင္ေနပါတယ္။ ဒါန ႏွင့္ စာဂ၏ အလွအပေလးမ်ားကို ကၽြႏု္ပ္တို႔အေသအခ်ာ သင္ၾကား ေလ့က်င့္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ကမၻာမွာရွိတဲ့ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ လူေတြရဲ႕ အေနဆင္းရဲ၊ အစားဆင္းရဲ၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ပညာေရးဆင္းရဲမႈ ေအာက္မွာ ခံစားေနရတဲ့ ဒုကၡေတြကို ကၽြႏု္ပ္တို႔ သနားဖို႔ေကာင္းပါတယ္။ ေပးႏိုင္၊ ေ၀ငွႏိုင္ရင္ အရာရာၿပီးေျမာက္ ခရီးေရာက္ပါတယ္။

၂။ သီလပါရမီ = Perfection of Virtue ကၽြႏု္ပ္တို႔ေခါင္းေဆာင္ေတြအားလုံး (ဘာသာေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး) လူသားအခ်င္းခ်င္း ဒုကၡေပးမယ့္ မည္သည့္ ကိုယ္မႈ ႏႈတ္မႈ မေကာင္းမႈတို႔ကိုမွ မျပဳသင့္ပါဘူး။ ဘ၀တန္ဖိုးဟာ အက်င့္ေကာင္းပါပဲ။ တန္ခိုးအာဏာ ပါ၀ါႀကီးမားျခင္းဟာလဲလည္း သီလပါပဲ။ ဒီေန႔ ႏိုင္ငံတစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု ဆက္ဆံၾကတဲ့ မူ၀ါဒေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ သီလကင္းမဲ့ျခင္းႏွင့္ အတၱဆန္ျခင္းတို႔အေပၚမွာ အေျခခံၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ မည္သည့္ အေရးအရာမွာမဆို တန္ခိုးပါ၀ါႀကီးခ်င္ၾကသူေတြဟာ သီလပါရမီကို အေျခခံက်င့္ၾကရမွာပါ။ “သီလျပည့္စုံသူသည္ အရာရာျပည့္စုံ၏” ျမတ္ဗုဒၶ၏ သတင္းစကားတစ္ပုဒ္ပါ။

၃။ ေနကၡမၼပါရမီ = Perfection of Renunciation ကၽြႏ္ုပ္တို႔ ဘာသာေရး ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ အားလုံး မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္လည္း Perfect ျဖစ္ဖို႔ ကိုယ္ေဆာင္ရြက္ေနေသာ လူသားေကာင္းက်ဳိးျပဳလုပ္ငန္းမ်ားလည္း Perfect ျဖစ္ဖို႔၊ မိမိတို႔ရဲ႕ ဘ၀ႏွင့္ ခႏၶာသက္သာမႈ၊ ခ်မ္းသာမႈ၊ အခြင့္အေရး အခ်ိန္ႏွင့္ ပစၥည္းဥစၥာတုိ႔ကို စြန္႔လႊတ္စြန္႔စားႏိုင္ဖို႔ ေလ့က်င့္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ မိမိတို႔ရဲ႕ အခြင့္အေရးႏွင့္ စည္းစိမ္ခ်မ္းသာ ခံစားမႈတို႔ကို မစြန္႔လႊတ္ႏုိင္ေသးသမွ် မက္ေမာေနေသးသမွ် ကာလပတ္လုံး မိမိတို႔သည္ လူသားအက်ဳိးျပဳလုပ္ငန္းမ်ားကို Perfect ျဖစ္ေအာင္၊ ျပည့္စုံေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၾကဦးမွာ မဟုတ္ပါဘူ။ စြန္႔လႊတ္ႏိုင္မွ ေအာင္ျမင္မွာပါ။ (ဗုဒၶရွင္ေတာ္၏ စြန္႔ျခင္းႀကီးငါးပါး၊ စရိယသုံးပါးတုိ႔ကို ေလ့လာပါ)။

၄။ ပညာပါရမီ = Perfection of Wisdom ပညာဆိုတာ အေသးစိတ္သိတတ္တဲ့ ဉာဏ္ပါ။ ေခါင္းေဆာင္တုိ႔ အရာရာမွာ အေသးစိတ္သိနားလည္ၾကလွ်င္ လူသားေတြရဲ႕ ဘ၀အေမွာင္ကို ပယ္ေဖ်ာက္ေပးႏိုင္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရွိႏွင့္ အမွန္ကို သူ႔အတိုင္းသိျမင္ျခင္းဟာ ပညာပါပဲ။ အရွိကိုသိလွ်င္ အမွန္ကို သိေတာ့တာပါပဲ။ ဒါကို သမၼာဒိ႒ိလို႔ ေခၚတာပါပဲ။ အသိမွန္ အျမင္မွန္မွ လူသားတို႔အတြက္ ဆုံးျဖတ္မွန္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ပညာ ကင္းသူတို႔ရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြဟာ မွားေနတာမ်ားပါတယ္။ Good Leader ဆိုတာဟာ Wise Leader, Good hearted Leader ကိုဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ပညာကို ပါရမီေျမာက္ ျဖည့္က်င့္ဖို႔လိုပါတယ္။ ေမတၱာ၊ ကရုဏာျဖင့္ ေအးခ်မ္းစြာေနလ်က္ သတိျဖင့္ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ ပညာရွင္ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္၏ လူသားတို႔အတြက္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကား တန္ဖိုးျဖတ္၍ မရႏိုင္ေခ်။

၅။ ၀ီရိယပါရမီ = Perfection of Endeavor မည္သည့္အခါမွာ မည္သည့္ေနရာမွာ မည္သူ႔အတြက္၊ မည္သည့္အလုပ္ကိုပဲလုပ္လုပ္ အားထုတ္သမွ် အလုပ္ဟာ ေကာင္းရမယ္၊ မွန္ရမယ္၊ အက်ဳိးရွိရမယ္၊ အမ်ားလက္ခံႏိုင္ရမယ္၊ လွပေသာ မြန္ျမတ္ေသာ ဘယ္သူကမွ အေႏွာင့္အယွက္မေပးေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ အလုပ္ျဖစ္ရမယ္။ မိမိ သူတပါး ႏွစ္ဦးသား အက်ဳိးရွိရမယ့္အလုပ္ကို လုပ္တဲ့ေနရာမွာ တည္ၿငိမ္ဖို႔လိုတယ္။ အခက္အခဲ နည္းနည္းေတြ႕လွ်င္ တြန္႔ဆုတ္ခ်င္တဲ့ စိတ္ညံ့ စိတ္ဖ်င္းေတြ ကင္းရမယ္။ အားထုတ္လို႔ နည္းနည္းေအာင္ျမင္လာလွ်င္ မ်ားမ်ားႀကီး စိတ္ႀကီး၀င္တာမ်ဳိးလည္း မရွိေစရဘူး။ မၿပီးဆုံးခင္မွာ အရႈံးေပးခ်င္တဲ့ စိတ္ဓာတ္မ်ဳိးလည္းကင္းမွ သမၼာ၀ါယမေျမာက္မွ ပါရမီလည္းေျမာက္ပါတယ္။

၆။ ခႏီၱပါရမီ = Perfection of Tolerance ေခါင္းေဆာင္တို႔က်င့္စဥ္ဆယ္ရပ္ထဲမွာ ခႏီၱဟာ အလြန္အေရးပါပါတယ္။ ႏွစ္သက္သာယာဖြယ္ေကာင္းသည့္ အေျခအေနကို ေလာဘတဏွာ မျဖစ္ေအာင္ခံႏိုင္ရမယ္။ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ေကာင္းေအာင္ ဆိုး၀ါးသည့္အေျခအေနကို ေဒါသပဋိဃမျဖစ္ေအာင္ သည္းခံႏိုင္ၾကရမည္။ အေကာင္းအဆိုး ႏွစ္မ်ဳိးလုံးကို ျခားနားမႈမျပဳ တညီထည္းရႈတတ္တဲ့ စိတ္ဟာ ခႏၱီပါပဲ။ ကမၻာေျမႀကီးဟာ သူ႔အေပၚ က်င္ႀကီး၊ က်င္ငယ္စြန္႔ၾကတဲ့ သူေတြအေပၚမွာ ဘယ္ေသာအခါမွ် ပဋိဃမျပဳ၊ စိတ္မထိခိုက္၊ သူ႔႔အေပၚမွာ သစ္ပင္ပန္းပင္စိုက္၍ အလွျပင္ျပန္ေတာ့လည္း အႏုနယမျပဳ၊ (မသာယာ၊မမက္ေမာ) တညီတည္းရႈတယ္ ဆိုတာလိုပဲ ရႈတ္ခ်ကဲ့ရဲ႕သံၾကားလည္း Detach မျဖစ္ေအာင္ေနျခင္းဟာ ဗုဒၶ၏ ခႏီၱပါပဲ။ ခ်ီးမြမ္းေထာက္ခံ အားေပးတာကိုလည္း Attach မျဖစ္ေအာင္ေနျခင္းဟာ ခႏီၱပါပဲ။ အျမတ္ဆုံးေသာ အက်င့္ျဖစ္ပါတယ္။ ခႏီၱဟာႀကီးက်ယ္ေသာ ေအာင္ျမင္မႈ ပန္းတိုင္အတြက္ ျမင့္ျမတ္ေသာ ေခါင္းေဆာင္တို႔၏ ႀကီးျမတ္ေသာ က်င့္စဥ္တရပ္ပါ။ အျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ သည္းမခံႏိုင္ျခင္းဟာ ဘာသာေရး၊ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္အားလုံးတို႔ရဲ႕ ဆုံးရႈံးျခင္းသို႔ အရွိန္္ျပင္းျပင္းနဲ႔ တြန္းပို႔တဲ့ ရန္သူႀကီးတစ္ပါးပင္ ျဖစ္ပါေတာ့တယ္။

၇။ သစၥာပါရမီ = Perfection of Truth သိလ်က္ႏွင့္ မရုိးသားေသာစိတ္ျဖင့္ သူ႔အက်ဳိးမဲ့ေအာင္ မမွန္စကားမေျပာမွ၊ မိမိ၏ရာထူးအာဏာ၊ စီးပြြါးဥစၥာ၊ ဂုဏ္ပါ၀ါကို မငဲ့ပဲ မွန္္ေသာ၊ အက်ဳိးရွိေသာ၊ ရိုးသားေသာ၊ ခ်ဳိသာေသာ၊ ယဥ္ေက်းေသာ စကားကို ေျပာႏိုင္မွ လူသားတို႔ယုံၾကည္စိတ္ခ် အားကိုးေလာက္ေသာ၊ လူေတြကို လမ္းလြဲသို႔မပို႔ေသာ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းတစ္ေယာက္၊ လူသားေကာင္းတစ္ေယာက္ ျဖစ္မည္ဟု ဗုဒၶမိန္႔ဆိုပါသည္။ ခ်စ္ျခင္းေၾကာင့္ ဘက္လိုက္ေသာစကား၊ မုန္းျခင္းေၾကာင့္ ဖိႏွိပ္ေသာစကား၊ ေၾကာက္ျခင္းေၾကာင့္ မရိုးသားေသာစကား၊ ေတြေ၀ျခင္းေၾကာင့္ မွားယြင္းေသာစကားတို႔ကို မေျပာမိေစရန္၊ ႏွစ္ခြစကားမဆိုၾကားဖို႔ ျမတ္ဗုဒၶက အစဥ္သျဖင့္ တိုက္တြန္းပါတယ္။ သစၥာပါရမီသည္ ေခါင္းေဆာင္တို႔၏ ဂုဏ္က်က္သေရတစ္ခုျဖစ္သည္။ ေနလႏွင့္ နကၡတ္တာရာတို႔သည္ ဥတုသုံးပါးလုံး သူတိို႔သြားေနက် လမ္းေၾကာင္းမွ ဘယ္လမ္းေၾကာင္းသို႔မွ မေျပာင္း၊ သြားၿမဲလမ္းေၾကာင္းအတိုင္း သြားေနသကဲ့သို႔ ကၽြႏု္ပ္တို႔ေခါင္းေဆာင္အားလုံး လူသားေတြကို သစၥာလမ္းေၾကာင္းကပဲ ေခါင္းေဆာင္ေခၚသြားသင့္ပါတယ္။

၈။ အဓိ႒ာနပါရမီ = Perfection of Resolution ကၽြႏု္ပ္တို႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တစ္ခု ခ်မွတ္တယ္ဆိုလွ်င္ ေက်ာက္ထဲမွာစိုက္ေသာ ေက်ာက္တိုင္သည္ ေလျပင္းမုန္တိုင္းမည္သို႔ပင္ တိုက္ခတ္ေစကာမူ ယိမ္းယိုင္တုန္လႈပ္ျခင္း မရွိသလို လာဘ၊ အလာဘ၊ ပိယ၊ အပိၸယ မုန္တိုင္းမ်ား တိုက္ခတ္ျခင္းဟူေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ မေျပာင္းမလဲ ခိုင္ၿမဲေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေသာ စိတ္ထားရွိၾကဖို႔ လိုပါတယ္။ ခိုင္ၿမဲေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေသာစိတ္ထားသည္ ဘ၀ႏွင့္ ဘ၀၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား Perfect ျဖစ္ေရးအတြက္ အေရးပါေသာ အဂၤါတစ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။

၉။ ေမတၱာပါရမီ = Perfection of Loving kindness ေမတၱာဆိုတာ ေယာက္်ား၊ မိန္းမ ႏွစ္ဦးသားတို႔ ခ်စ္ၾကတာမ်ဳိးကို တကယ္ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဘိဓမၼာမွာ ေမတၱာဆိုတာ အေဒါသကို ေျပာပါတယ္။ ေဒါသဆိုတာက အဖ်က္ဓာတ္ျဖစ္ပါတယ္။ အေဒါသဆိုတာက Constructive Element, Peaceful Element ျဖစ္ပါတယ္။ ေရနဲ႔တူတဲ့ အက်င့္ပါ။ လူေကာင္း၊ လူဆိုးႏွစ္ေယာက္စလုံးကို ေအးခ်မ္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးလိုတဲ့စိတ္ပါ။ ေရဟာ ဘယ္တိုင္းျပည္က ဘယ္ေရပဲျဖစ္ျဖစ္ လူတိုင္းကိုေအးခ်မ္းေစပါတယ္။ ေမတၱာဆိုတာ ရန္သူႏွင့္ မိတ္ေဆြႏွစ္ေယာက္လုံးရဲ႕ အေပၚမွာ ေကာင္းက်ဳိးခ်မ္းသာ ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ စိတ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ ရင္ခြင္ပိုက္ထားသည့္ ကေလးသည္ အေမ့ရင္ခြင္မွာ က်င္ႀကီး က်င္ငယ္စြန္႔ေပမယ့္ အေမသည္ ထုိသားငယ္ကို အျပစ္မယူ၊ အတိုင္းမရွိ ေကာင္က်ဳိးလိုလားေသာ စိတ္ဓာတ္ျဖင့္ တသားတည္းတညီတည္း ေအးခ်မ္းေစခ်င္တဲ့ စိတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒါသ၊ အာဃာတ၊ ပဋိဃတို႔ကို ၿငိမ္းေအာင္က်င့္ရတဲ့ က်င့္စဥ္မ်ဳိးျဖစ္လို႔ Way of Peace ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ အေကာင္းျမင္၀ါဒ ျဖစ္ပါတယ္။

၁၀။ ဥေမကၡာပါရမီ = Perfection of Equilibrium စိတ္ဓာတ္ရဲ႕ ဟန္ခ်က္ညီမႈပါပဲ။ ဘာသာေရးမွာပဲျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံေရးမွာျဖစ္ေစ၊ လူမႈေရးမွာျဖစ္ေစ၊ ရ+မရ၊ ေအာင္ျမင္+မေအာင္ျမင္၊ ခ်ီးမြမ္း+ကဲ့ရဲ႕ စတဲ့ ႏွစ္ခုတြဲရွိေနၾကတဲ့ လူ႔ဘ၀၏ သဘာ၀ေတြမွာ ဘယ္ဘက္ကိုမွ ဘက္မလိုက္ပဲ မက္ေမာျခင္းလည္းမရွိ၊ စိတ္ပ်က္ျခင္းလည္းမရွိ၊ ဟိုဘက္ဒီဘက္ အစြန္းမထြက္ပဲ မွ်တညီညႊတ္ေသာ စိတ္အလယ္ကသြားရတဲ့ က်င့္စဥ္မ်ဳိးဟာ Perfect ျဖစ္လိုတဲ့ ေခါင္းေဆာင္တို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ က်င့္စဥ္တစ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ The mind of equanimity, that is without fear and favor and evenly balanced ျဖစ္ပါတယ္။

7DAY NEWS journal မွ ထုတ္ႏႈတ္ေဖၚျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။
(Credit to ယဥ္သင္းအိ မဂၢဇင္း)

ဓမၼစာ လက္ေဆာင္ " မိ႐ိုးဖလာဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား သို႔မဟုတ္ အေျခခံဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား အတြက္သာ ''

မိ႐ိုးဖလာဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား သို႔မဟုတ္ အေျခခံဗုဒၶဘာသာ၀င္္တဦးသည္...ေန႔စဥ္နွင့္ အမွ် ဆြမ္းေတာ္တင္
လွဴဒါန္းျခင္း၊ ေသာက္ေတာ္ေရ၊ ဆီမီး၊ ပန္းလွဴဒါန္းျခင္း၊ ဘုရားရွိခိုးသီလခံယူ စေသာကုသိုလ္ေကာင္းမႈတို႔ကို ျပဳလုပ္ၾကရ၏ - ယင္းသို႔ျပဳလုပ္ရျခင္း၏
အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို သိထားသင့္၏၊ သိထားပါမွ မိမိ၏ ကုသိုလ္ေကာင္းမွႈတို႔ကို ပိုမုိအားတက္
ၾကည္ညိဳနိုင္မည္ျဖစ္သည္၊ သို႔ျဖစ္၍ ဤသို႔ သိမွတ္လြယ္ေအာင္ အက်ဥ္းမွ် ေရးသားေဖာ္ျပပါမည္ ။
 
              ငါးပါးသီလခံယူေဆာက္တည္ျခင္းအစီအစဥ္
                          ရတနာ သံုးပါး ရွိခိုးကန္ေတာ့ရန္
၁။  ဗုဒၶံ = ျမတ္စြာဘုရားကို၊ ပူေဇမိ= ပူေဇာ္ပါ၏ဘုရား ။
၂။  ဓမၶံ = တရားေတာ္ျမတ္ကို၊ ပူေဇမိ= ပူေဇာ္ပါ၏ဘုရား ။
၃။  သံဃံ = သံဃာေတာ္ျမတ္ကို၊ ပူေဇမိ= ပူေဇာ္ပါ၏ဘုရား ။
                                    ကန္ေတာ့ရန္  
ၾသကာသ၊ ၾသကာသ၊ ၾသကာသ၊ ကာယကံ၊ ၀စီကံ၊ မေနာကံ၊ သဗၺေဒါသ ခပ္သိမ္းေသာ
အျပစ္တို႔ကို ေပ်ာက္ပါေစျခင္း အက်ိဳးငွါ၊ ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ၊
တစ္ၾကိမ္၊ နွစ္ၾကိမ္၊ သံုးၾကိမ္ေျမာက္ေအာင္ ၊ ဘုရားရတနာ၊ တရားရတနာ၊ သံဃာရတနာ၊
ရတနာျမတ္သံုးပါးတို႔ကို၊ အရိုအေသ၊ အေလးအျမတ္၊ လက္အုပ္မိုး၍ ၊
ရွိခိုးပူေဇာ္၊ ဖူးေျမာ္မာန္ေလွ်ာ့ ၊ ကန္ေတာ့ပါ၏ ၊ အရွင္ဘုရား ။
                             ဆုေတာင္းရန္
ကန္ေတာ့ရေသာ အက်ိဳးအားေၾကာင့္၊ အပါယ္ေလးပါး၊ ကပ္သံုးပါး၊ ရပ္ျပစ္ရွစ္ပါး၊ ရန္သူမ်ိဳးငါးပါး၊ ၀ိပတၱိတရားေလးပါး၊
ဗ်ႆနတရားငါးပါးတို႔မွ၊
အခါခပ္သိမ္း၊ ကင္းလြတ္ျငိမ္းသည္ျဖစ္၍ ၊ မဂ္တရား၊ ဖိုလ္တရား၊ နိဗၺာန္တရားေတာ္ျမတ္ကို ၊ ရပါလို၏ ၊ အရွင္ဘုရား ။

(မွတ္ခ်က္) ၾသကာသဆိုရိုးမွာ ( ေနာ္ေ၀ ) ေရာက္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အားလံုး တသံတည္း ျဖစ္ေစရန္ႏွင့္ ဆုေပးသည့္ရဟန္း
(သို႔မဟုတ္) မိဘ၊ ဆရာရွိလွ်င္
ဆုေတာင္းရန္အပိုဒ္ကို ဆိုစရာမလိုပါ။ အဟံဘေႏ ၱ၊တိသရေဏနသဟ၊ ပဥၥသီလံ၊ ဓမၼံယာစာမိ၊ အႏုဂၢဟံ ကတြာ၊
သီလံေဒထ၊ ေမဘေႏ ၱ။
ဒုတိယမၸိ၊ အဟံ ဘေႏ ၱ၊ တိသရေဏန သဟ၊ ပဥၥသီလံ၊ ဓမၼံယာစာမိ၊ အႏုဂၢဟံကတြာ၊ သီလံေဒထ၊
ေမဘေႏ ၱ။ တတိယမၸိ၊ အဟံဘေႏ ၱ၊
တိသရေဏနသဟ၊ပဥၥသီလံ၊ ဓမၼံယာစာမိ၊ အႏုဂၢဟံကတြာ၊ သီလံေဒထ၊ ေမဘေႏ ၱ။


                            ျမန္မာျပန္
အရွင္ဘုရား၊ သရဏဂံု သံုးပါးနွင့္တကြ ငါးပါးသီလ သိကၡာပုဒ္တရားကို တပည့္ေတာ္က ေတာင္းပါ၏ အရွင္ဘုရား ၊
တပည့္ေတာ္ကို ငဲ့ညွာေထာက္ထား ခ်ီးေျမွာက္ေသာအားျဖင့္ (၅) ပါးသီလ ေပးသနားေတာ္မူပါဘုရား ။
ဘုရားရွိခိုး
နေမာတႆ ဘဂ၀ေတာ၊ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ ( ၃ေခါက္ဆိုပါ )ျမန္မာျပန္
ဘုန္းေတာ္ၾကီးေတာ္မူေသာ ပူေဇာ္အထူးကိုခံယူေတာ္မူထိုက္ေသာ ဆရာမရွိ မိမိအလိုလို ကိုယ္ေတာ္တိုင္ သစၥာေလးပါး၊
သိျမင္ေတာ္မူေသာ ထိုျမတ္စြာဘုရားအား ရွိခိုးကန္ေတာ့ပါ၏ ။
                            သရဏဂုံေဆာက္တည္ရန္
ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစာၦမိ၊           (ဘုရားကိုကိုးကြယ္ပါ၏)
ဓမၼံသရဏံဂစာၦမိ၊  (တရားကိုကိုးကြယ္ပါ၏)
သံဃံ သရဏံ ဂစာၦမိ၊ (သံဃာကို ကိုးကြယ္ပါ၏)

ဒုတိယမၸိ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစာၦမိ၊ ဒုတိယမၸိ ဓမၼံ သရဏံ ဂစာၦမိ ၊ ဒုတိယမၸိ သံဃံ သရဏံ ဂစာၦမိ ။
တတိယမၸိ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစာၦမိ၊ တတိယမၸိ ဓမၼံ သရဏံ ဂစာၦမိ၊ တတိယမၸိ သံဃံ သရဏံ ဂစာၦမိ ။
                                “ ငါးပါးသီလေဆာက္တည္ရန္ ”
၁။ ပါဏာတိပါတာေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံသမာဒိယာမိ ။ (သူတပါးအသက္ကို္မသတ္ပါဘုရား)
၂။ အဒိႏၷာဒါနာေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံသမာဒိယာမိ ။ ( သူတပါးဥစၥာကိုမခိုးပါဘုရား )  
၃။ကာေမသုမိစာၦစာရာေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံသမာဒိယာမိ။(သူတစ္ပါးသားမယားတို႔၌ေဖာက္ျပားျခင္းမက်င့္ပါဘုရား)
၄။မုသာ၀ါဒါေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံသမာဒိယာမိ။ (လိမ္ညာ၍မဟုတ္မမွန္မေျပာပါဘုရား)
၅။ သုရာေမရယမဇၨပမာဒ႒ာနာေ၀ရမဏိသိကၡာပဒံသမာဒိယာမိ။ (မူးယစ္ေသစာမေသာက္စားပါဘုရား )

          “ ငါးပါးသီလခံယူေဆာက္တည္ျခင္းအစီအစဥ္ျပီး၏ ”
                     
                    “ ဆြမ္းေတာ္ကပ္လွဴရန္ ”
အရဟတာဒိ  န၀ဂုေဏဟိ = အရဟံ အစရွိေသာ ကိုးပါးေသာဂုဏ္ေတာ္တို႔နွင့္၊
သံမႏၷာဂတံ =  ျပည့္စံုေတာ္မူေသာ၊
နာထံ =  လူ နတ္ တို႔၏ ၊ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ေတာ္မူေသာ၊
ဗုဒၶံ            =  သက္ေတာ္ထင္ရွား ၊ သဗၺညဳ ျမတ္စြာဘုရားကို၊
ဥဒၵိႆ      =  ရည္မွတ္္၍၊
ေစတိယႆ =  ဓာတုေစတီ၊ ဓမၼေစတီ၊ ဥဒၵိႆေစတီ၊ ပရိေဘာဂေစတီေတာ္ျမတ္အား၊
၀ဏၰ ဂႏၶ ရသ သမၸႏံၷ = အဆင္း အနံ႔ အရသာနွင္ ့ ၊ ျပည္႔စုံေသာ၊
ဣမံ ပိ႑ပါတ ခါဒနီယ ေဘာဇနီယံ = ဤဆြမ္းခဲဘြယ္ ေဘာဇဥ္ ခ်ိဳခ်ဥ္ အရသာကို၊
သကၠစၥံ =  ရိုရိုေသေသ၊
ေဒမိ       =  နိဗၺာန္ရည္မွန္း လွဴဒါန္းပါ၏ အရွင္ဘုရား၊
ပူေဇမိ     =  နိဗၺာန္ကိုေမွ်ာ္၊ ပူေဇာ္ပါ၏  အရွင္ဘုရား ။

                         “ ပန္းကပ္လွဴရန္ ”

အရဟတာဒိ  န၀ဂုေဏဟိ =  အရဟံ အစရွိေသာ ၊ ကိုးပါးေသာဂုဏ္ေတာ္တို႔နွင့္၊
သံမႏၷာဂတံ =  ျပည့္စံုေတာ္မူေသာ၊
နာထံ          =  လူ နတ္ တို႔၏ ၊ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ေတာ္မူေသာ၊
ဗုဒၶံ             =  သက္ေတာ္ထင္ရွား ၊ သဗၺညဳ ျမတ္စြာဘုရားကို၊
ဥဒၵိႆ        =  ရည္မွတ္္၍၊
ေစတိယႆ  =  ဓာတုေစတီ၊ ဓမၼေစတီ၊ ဥဒၵိႆေစတီ၊ ပရိေဘာဂေစတီေတာ္ျမတ္အား၊
၀ဏၰ ဂႏၶ သမၸႏံၷ =  အဆင္း အနံ႔နွင့္ျပည့္စံုေသာ၊
ဣမံပုပံၹ      =  ဤပန္းကို၊
သကၠစၥံ =  ရိုရိုေသေသ၊
ေဒမိ         =  နိဗၺာန္ရည္မွန္း လွဴဒါန္းပါ၏ အရွင္ဘုရား၊
ပူေဇမိ  =  နိဗၺာန္ကိုေမွ်ာ္၊ ပူေဇာ္ပါ၏  အရွင္ဘုရား ။

                          “ ေရကပ္လွဴရန္ ”

အရဟတာဒိ  န၀ဂုေဏဟိ = အရဟံ အစရွိေသာ ကိုးပါးေသာဂုဏ္ေတာ္တို႔နွင့္၊
သံမႏၷာဂတံ =  ျပည့္စံုေတာ္မူေသာ၊
နာထံ          =  လူ နတ္ တို႔၏ ၊ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ေတာ္မူေသာ၊
ဗုဒၶံ           =  သက္ေတာ္ထင္ရွား သဗၺညဳ ျမတ္စြာဘုရားကို၊
ဥဒၵိႆ      = ရည္မွတ္္၍၊
ေစတိယႆ  =  ဓာတုေစတီ၊ ဓမၼေစတီ၊ ဥဒၵိႆေစတီ၊ ပရိေဘာဂေစတီေတာ္ျမတ္အား၊
သုဒၶ သီတလ ပသႏၷံ = သန္႔ရွင္းေအးျမ ၾကည္လင္လွေသာ၊
ဣမံ ပါနီယ ပရိေဘဇနီယံ = ဤေသာက္ေတာ္ေရ သံုးေဆာင္ေတာ္ေရကို၊
သကၠစၥံ = ရိုရိုေသေသ၊
ေဒမိ        =  နိဗၺာန္ရည္မွန္း လွဴဒါန္းပါ၏ အရွင္ဘုရား၊
ပူေဇမိ      = နိဗၺာန္ကိုေမွ်ာ္၊ ပူေဇာ္ပါ၏  အရွင္ဘုရား ။

                         “ ဆီမီးကပ္လွဴရန္ ”

အရဟတာဒိ  န၀ဂုေဏဟိ = အရဟံ အစရွိေသာ ကိုးပါးေသာဂုဏ္ေတာ္တို႔နွင့္၊
သံမႏၷာဂတံ = ျပည့္စံုေတာ္မူေသာ၊
နာထံ        = လူ နတ္ တို႔၏ ၊ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ေတာ္မူေသာ၊
ဗုဒၶံ           = သက္ေတာ္ထင္ရွား သဗၺညဳ ျမတ္စြာဘုရားကို၊
ဥဒၵိႆ      = ရည္မွတ္္၍၊
ေစတိယႆ =  ဓာတုေစတီ၊ ဓမၼေစတီ၊ ဥဒၵိႆေစတီ၊ ပရိေဘာဂေစတီေတာ္ျမတ္အား၊
ပဘာ၀ေဏၰဟိ =  အေရာင္အဆင္းတို႔ျဖင့္၊
ဣမံ ဒီပ ဇာလံ =  ဤဆီမီးလွ်ံကို၊
သကၠစၥံ       =  ရိုရိုေသေသ၊
ေဒမိ               =  နိဗၺာန္ရည္မွန္း လွဴဒါန္းပါ၏ အရွင္ဘုရား၊
ပူေဇမိ             =  နိဗၺာန္ကိုေမွ်ာ္၊ ပူေဇာ္ပါ၏  အရွင္ဘုရား ။

                          “ ဆုေတာင္း ”
၁။ တျပည့္ေတာ္္၏ ယေန႔ယခု ၊ လွဴဒါန္းရေသာ( ဆြမ္းေတာ္ ပန္း ဆီမီး ေသာက္ေတာ္ေရ ) ဤေကာင္း
မႈသည္၊ ေနာင္အခါ၌၊ ေလာကီေလာကုတၱရာ၊ ၾကီးေသာဥာဏ္ပညာ၏ ၊ရေၾကာင္းျဖစ္ေသာ၊ အေထာက္အပ့ံ၊
ျဖစ္ပါေစသတည္း ။

၂။ တျပည့္ေတာ္္၏ ယေန႔ယခု ၊ လွဴဒါန္းရေသာ( ဆြမ္းေတာ္ ပန္း ဆီမီး ေသာက္ေတာ္ေရ ) ဤေကာင္း
မႈသည္၊ နိဗၺာန္၏ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ၊ အေထာက္အပ့ံ၊ ျဖစ္ပါေစသတည္း ။
                        “ အမွ်ေ၀ ”
ဤသို႔ျပဳရ ျမတ္ပုညကို မိဘႏွစ္ျဖာ ဥာတကာနွင့္ ဆရာသမား အစထား၍၊ နတ္မ်ားမက်န္ ၊ သတၱ၀ါမွန္
သမွ် ၊ အနႏၱတို႔ ၊ ရၾကပါေစ၊ အမွ်ေ၀၏ မေသြယခု ဤေကာင္းမႈကို၊ သာဓု သာဓု သာဓု၊ ေခၚေစေသာ ။
(အားလံုးၾကားၾကားသမွ်၊ အမွ် အမွ် အမွ် ယူေတာ္မူၾကပါကုန္ေလာ့ သာဓု သာဓု သာဓု သံုးေခါက္ဆို )
                        “ ၾသကာသရွင္းတမ္း ”
ၾသကာသ = ရွိခိုးပါရေစ၊ ကန္ေတာ့ပါရေစဟုအခြင့္ေတာင္းျခင္းကို ၾသကာသဟုေခၚသည္။ ေလးနက္ေစ
လိုေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ထင္ရွားပ်ံ႕နွံ႔ေစလိုေသာေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ၾသကာသကို
သံုးၾကိမ္ဆိုရပါသည္။

ကံသံုးပါး = ကိုယ္ျဖင့္ျပဳေသာအမႈကို ကာယကံ၊ ႏႈတ္ျဖင့္ေျပာဆိုေသာအမႈကို ၀စီကံ၊ စိတ္ျဖင့္ၾကံစည္
ေသာအမႈကို မေနာကံဟုေခၚပါသည္။

ရတနာ = နွစ္သက္ျမတ္ႏိုးအပ္ေသာေၾကာင့္ ရတနာဟုေခၚပါသည္။
ဘုရား=တရားဥႆံုအလံုးစံုကို အကုန္အစင္သိျမင္ေတာ္မူေသာေၾကာင့္ဘုရားဟုေခၚပါသည္။
တရား= အပၸါယ္ဆင္းရဲ သံသရာ၀ဋ္ဆင္းရဲသို ့ မက်ေရာက္ေအာင္ ဆြဲေဆာင္တတ္ေသာေၾကာင့္
တရားဟုေခၚပါသည္။

သံဃာ  = အယူသီလ တူမွ်ျခင္းျဖင့္ ေပါင္းစုဖြဲ ့စည္းထားေသာေၾကာင့္ သံဃာဟုေခၚပါသည္။
အရိုအေသ = ကိုယ္ ႏႈတ္ စိတ္ သံုးပါးတို႔ျဖင့္၊ ညြတ္တြားကိုင္းရႈိင္းျခင္း ။
အေလးအျမတ္= တကယ္အဟုတ္ စိတ္ပါပါႏွင့္ ေလးစားျမတ္နိုးျခင္း ။

ရွိခိုး  = ရွိခိုးျခင္းမွာ ကိုယ္ျဖင့္ရွိခိုးျခင္း၊ ႏႈတ္ျဖင့္ရွိခိုးျခင္း၊ စိတ္ျဖင့္ရွိခိုးျခင္း၊ ဟူ၍သံုးမ်ိဳးရွိသည္၊
ကိုယ့္ျဖင့္ရွိခိုးျခင္းဆိုသည္မွာ ရတနာသံုးပါး၊ မိဘ၊ ဘိုးဘြား၊ ဆရာသမားတို႔၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို
အာရံုျပဳ၍ ထိျခင္းငါးပါးျဖင့္ ရွိခိုးျခင္းကိုေခၚသည္။ ႏႈတ္ျဖင့္ရွိခိုးျခင္းဆိုသည္မွာ ရတနာသံုးပါး၏
ဂုဏ္ပုဒ္မ်ားကိုႏႈတ္ျဖင့္ထုတ္ေဖၚ၍ ရြတ္ဆိုျခင္းကို ေခၚပါသည္။ စိတ္ျဖင့္ရွိခိုးျခင္းဆိုသည္မွာ
ရတနာသံုးပါး၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို စိတ္ထဲမွာအဖန္တလဲလဲ ေအာက္ေမ့ျခင္းကို ေခၚပါသည္။
ထိျခင္းငါးပါး = ေျခ လက္ နဖူး တေတာင္ ဒူး ။
ပူေဇာ္ = ပစၥည္းျဖင့္ပူေဇာ္ျခင္း၊ တရားျဖင့္ပူေဇာ္ျခင္း ဟူ၍နွစ္မ်ိဳးရွိသည္။

ဖူးေျမာ္ = ပကတိမ်က္စိျဖင့္ ဖူးေမွ်ာ္ျခင္း၊ အသိဥာဏ္မ်က္စိျဖင့္ ဖူးေမွ်ာ္ျခင္း ဟူ၍နွစ္မ်ိဳးရွိသည္။

မာန္ေလွ်ာ့ =မိမိသႏၱာန္မွာရွိေသာ မာန္မာနတရားမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ဖယ္ရွားျခင္း (ရတနာသံုးပါးကို ျမင့္ျမတ္
ရာ၌ထားျခင္း) ကို မာန္ေလွ်ာ့သည္ဟုေခၚပါသည္။ ( မာန္ေလွ်ာ့ျခင္းကို နိ၀ါတမဂၤလာဟု မွတ္ပါ )
                    
ကန္ေတာ့ = အျပစ္ရွိက ခြင့္လႊတ္ပါဟု ၀န္ခ်ေတာင္းပန္ျခင္းကို ကန္ေတာ့သည္ဟုေခၚသည္။
 အျပစ္ရွိ၍ ကန္ေတာ့ျခင္း ကုသိုလ္ရလို၍ ကန္ေတာ့ျခင္းဟု နွစ္မ်ိဳးရွိသည္ ။

မဂ္ =  နိဗၺာန္သို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ တရားလမ္းကို မဂ္ဟုေခၚသည္။
ဖိုလ္ = မဂ္၏အက်ိဳးတရားကို ဖိုလ္ဟုေခၚသည္။
နိိဗၺာန္ = ရာဂ(တပ္မက္ျခင္းတဏွာ)
ေဒါသ(စိတ္ဆိုးမႈ၊ ဖ်က္ဆီးမႈ၊ ျပစ္မွားမႈ)
ေမာဟ (မိုက္မဲျခင္း၊ မသိျခင္း၊ ေတြေ၀ျခင္း  အ၀ိဇၨာ တို႔၏ ကင္းရာျငိမ္းေအးမႈဓါတ္သေဘာကိုိ နိဗၺာန္ဟုေခၚသည္။

နေမာ တႆ= ဘုရားကိုရိုေသေလးစားျခင္း ၊ အစဥ္အလာကိုထိန္းသိမ္းျခင္းအေနျဖင္႔ “နေမာတႆ”ကို
သံုးေခါက္ရြတ္ဆိုရသည္ ။

  ခ်မ္းသာကင္း၍ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ ျပဳခြင္႔မရေသာအရပ္ကို“အပါယ္”ဟုေခၚသည္ ။
                                             
                          “ အပါယ္ေလးပါး ”
 (၁) ငရဲ = ခ်မ္းသာအနည္းငယ္မွ် မရွိဘဲ၊ မီးေတာက္မီးလွ်ံ၊ ဒါးလွံစက္တို႔၌ ခံရျခင္းကို“ငရဲ”ဟု
ေခၚပါသည္ ။
(၂) တိရစၦာန္= တရားမသိ၊ စားျခင္း၊ အိပ္ျခင္း၊ ေမထုန္မီွ၀ဲျခင္းကိုသာ သိေသာသတၱ၀ါ ၊
မဂ္-ဖိုလ္မွ ဖီလာကန္႔လန္႔ျဖစ္ေသာ “သတၱ၀ါ” ။

(၃) ျပိတၱာ= ခ်မ္းသာသုခမွ ကင္းေ၀းေသာဖုတ္တေစၦ စေသာ သတၱ၀ါ ။
(၄) အသူရကာယ္= စည္းစိမ္ခ်မ္းသာျမဴးတူးျခင္း စသည္တို႔ျဖင္႔ မျမဴးတူးမထြန္းပတတ္ေသာ“သတၱ၀ါ”

                         “ ကပ္သံုးပါး ”
(၁) ဒုမၻိကၡႏၱရကပ္ = အစာေခါင္းပါး ငတ္မြတ္ျခင္းေၾကာင့္ မ်ားစြာေသေၾကပ်က္စီးျခင္း ။
(၂) သတၱႏၱရကပ္ = ေသေစတတ္ေသာ ဓါး၊ လွံ၊ ေသနတ္၊ စေသာလက္နက္တို႔ျဖင့္၊ အခ်င္းခ်င္း
တိုက္ခိုက္ထိုးခုတ္၍ မ်ားစြာေသေၾကပ်က္စီးျခင္း ။
(၃) ေရာဂႏၱရကပ္= ကူးစက္တတ္ေသာ အနာေရာဂါ က်ေရာက္သျဖင့္ မ်ာစြာေသေၾကပ်က္စီးျခင္း ။ ။

·   မဂ္ဖိုလ္ နိဗၺာန္ မရနိုင္သည္ကိုစြဲ၍ ရပ္ျပစ္ဟုေခၚပါသည္
 “ ရပ္ျပစ္ရွစ္ပါး ”
(၁)  ငရဲ ။
(၂)  တိရစၦာန္ ။
(၃)  ျပိတၱာ ။
(၄)  အရူပဘုံ=(နာမ္သက္သက္သာရွိ) ။ အသညသတ္ဘံု= ( ရုပ္သက္သက္သာရွိ ) ။
(၅)  ပစၦႏၱရစ္အရပ္ ။
(၆)  မိစၦာဒိ႒ိ  ။
(၇)  ဥာဏ္ပညာမရိွသူ (ပဋိသေႏၶအားျဖင္႔ က်ဳိး၊ ကန္း၊ ဆြံ႔၊ အ ေသာသူအျဖစ္ ။
(၈)  ဘုရားမပြင္႔ရာအခါ၌ လူျဖစ္ရျခင္း ။ ။
                      
                        “ ရန္သူမ်ဳိးငါးပါး ”
(၁) ေရ ။
(၂) မီး ။
(၃) မင္း ။
(၄) ခိုးသူ ။  (သူတပါးပစၥည္းကို ပိုင္ရွင္မသိေအာင္ တိတ္တဆိတ္ ယူတတ္ေသာသူ)
(၅) မခ်စ္မႏွစ္သက္ေသာသူ ။ (မိမိကိုမုန္း၍ ပ်က္စီးရာ ပ်က္စီးေၾကာင္း ၾကံတတ္သူ )
ေဖာက္ျပန္ခြ်တ္ယြင္းျခင္းကို ၀ိပတၱိဟုေခၚသည္   

                      “ ၀ိပတၱိတရားေလးပါး ”

(၁) ဂတိ၀ိပတၱိ = အပါယ္ဘံု၌ ျဖစ္ရျခင္း ။
(၂) ဥပဓိ၀ိပတၱိ = ရုပ္ဆင္းအဂၤါခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း ။
(၃) ကာလ၀ိပတၱိ = တရားမေစာင့္ေသာသူတို႔၏ လက္ထက္၌ျဖစ္ရျခင္း ။
(၄) ပေယာဂ၀ိပတၱိ = အကုသိုလ္တရားကိုသာ အားထုတ္၍ အက်င့္ပ်က္စီးျခင္း ။ ။

·  ေဆြမ်ိဳး၊ ဥစၥာ၊ ေရာဂါ၊ အယူ ၊ အက်င့္ပ်က္စီးျခင္းကို ဗ်ႆနဟုေခၚသည္။  
                         
                         “ ဗ်သနတရားငါးပါး ”

(၁) ဥာတိဗ်သန = ေဆြမ်ိဳးပ်က္စီးျခင္း ။
(၂) ေဘာဂဗ်သန = စီးစိမ္ ဥစၥာ ရာထူး ပ်က္စီးျခင္း ။
(၃) ေရာဂဗ်သန = အနာေရာဂါေၾကာင့္ ပ်က္စီးျခင္း ။
(၄) ဒိ႒ိဗ်သန = အယူလႊဲမွား၍ ပ်က္စီးျခင္း ။
(၅) သီလဗ်သန = ေကာင္းေသာအက်င့္သီလ ပ်က္စီးျခင္း ။ ။

                               “ ဗုဒၶဝင္အက်ဥ္းမွတ္ရန္ ”
လူအမည္ = သိဒၶတၳ ။
ဘုရားဘြဲ႔ = ေဂါတမ ။
မိဘအမည္ = သုေဒၶါဒၵနမင္းနွင္႔ မာယာေဒဝီ ။
ၾကင္ယာေတာ္ = ယေသာ္ဓရာ ။ (ဘဒၵကဉၥနာ)
ရင္ေသြးေတာ္ = ရာဟုလာ ။
ေယာက္ဖေတာ္ =  ေဒဝဒတ္ ။
မိေထြးေတာ္ = ေဂါတမီ ။
ေနျပည္ေတာ္ = ကပိလဝတ္ျပည္ ။ (သကၠတိုင္းမဇၥ်ိမေဒသ)
ဖြားရာဌာန = လုမိၺနီဥယာဥ္ ။ ( ကပိလဝတ္ျပည္နွင့္ေဒဝဒဟအၾကား)
နန္းစံနွစ္ = ၁၃ နွစ္ ။ (၁၆ နွစ္မွ ၂၉ နွစ္အထိ)
နမိတ္ၾကီးမ်ား = သူအို ၊သူနာ၊ သူေသ ရဟန္း ။
ဗ်ာဒိတ္ခံယူေသာဘဝ = သုေမဓါရေသ႔ဘ၀ ။
ဗ်ာဒိတ္ခံယူေသာေန႔ =  ကဆုန္လျပည္႔ေန႔ ။
ဗ်ာဒိတ္ေပးေသာဘုရား = ဒီပကၤရာျမတ္စြာဘုရား ။
ပါရမီျဖည္႔ဘက္ =  သုမိတၱာအမ်ိဳးသၼီး ။ (ယေသာ္ဓယာအေလာင္း)
ပါရမီျဖည္႔ရာကာလ =  ေလးအသေခ်ၤနွင့္ ကမၻာတစ္သိန္း ။
ပါရမီျဖည္႔ရျခင္း၏ရည္ရြယ္ခ်က္ = သတၱဝါအမ်ားအက်ိဳးေဆာင္ရြက္ရန္ ။
ဒုကၠရစရိယာက်င့္ရေသာကာလ =  ၆ နွစ္ၾကာ ။ (၉၇မွ ၁၀၃ အထိ)
က်င္႔သည္႔ေနရာ = ဥရုေဝဠေတာ ။
ဘုရားျဖစ္ခ်ိန္သက္တမ္း = ၃၅ နွစ္အရြယ္ ။
ဘုရားပြင္႔ရာသက္တမ္း = ၁၀၀ တမ္း ။
အလုပ္ေကၽြး =  ပဥၥဝဂီငါးဦး ။ (ဒုကၠရစရိယ က်င္႕ခိုက္)
တရားဦးေဟာသည္႔ေနရာ = ဗာရာဏသီ မိဂဒါဝုန္ေတာ ။
ပထမဆံုး သာဝက =  ပဥၥဝဂီ ငါးဦး ။ (သာ၀က=ဘုရား၏တပည္႔သား)
ေနာက္ဆံုးကၽြတ္ေသာ သာဝက =  သုဘဒၵပရိဗိုဇ္ ။
လက္ယာရံ အဂၢသာဝက =  အရွင္သာရိပုတၱရာ ။
လက္ဝဲရံ  အဂၢသာဝက အရွင္ေမာဂၢလန္ ။
အဆံုးအမသာသနာ =  ပရိယတၱိ ပဋိပတၱိ ပဋိေဝဓ ။
က်င့္စဥ္သိကၡာ = သီလ သမာဓိ ပညာ ။
ခ်မွတ္ေသာလမ္းစဥ္ = မဇ်ိၹမပဋိပဒါ မဂၢင္လမ္းစဥ္ ။
သေႏၵယူေသာေန႔ = မဟာသကၠရာဇ္ ၆၇ ဝါဆိုလျပည္႔  ၾကာသပေတးေန႔ ။
ဖြားျမင္ေသာေန႔ =  မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈ ကဆုန္လျပည္႔  ေသာၾကာေန႔ ။
ေတာထြက္ေသာေန႔ =  မဟာသကၠရာဇ္ ၉၇ ဝါဆိုလျပည္႔ တနလၤာေန႔ ။
ဘုရားျဖစ္ေသာေန႔ = မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃ ကဆုန္လျပည္႔ ဗုဒဟူးေန႔ ။
ဓမၼစၾကၤာေဟာေသာေန႔ = မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃ ဝါဆိုလျပည္႔ စေနေန႕ ။
ပရိနိဗၺာန္စံေသာေန႔ = မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈ ကဆုန္လျပည္႕ အဂၤါေန႔ ။
ေတေဇာဓါတ္ေလာင္ေသာေန႔ = ၁၄၈ ကဆုန္လဆုတ္ ၁၂ ရက္ တနလၤာေန႔ ။

                “ သီလေစာင့္တည္ျခင္း၏အက်ဳိ း ”  
ဝိမာန ဝတၳဳေတာ္တြင္ ဥတၱရာနတ္သမီး၊ ေသာဏဒိႏၵာနတ္သမီး ၊ဥေပါသထာနတ္သမီးတို႔သည္
ဥပုသ္သီလေဆာက္တည္က်င္႔သံုးသျဖင့္ၾကီးက်ယ္ခမ္းနားေသာ နတ္စည္းစိမ္ကို ရရွိေၾကာင္း ေဖာ္ ျပထား၏ ၊
ဥပုသ္သီလေဆာက္တည္သျဖင့္ ေကာင္းက်ိဳးရေသာအျခားသာဓကဝတၳဳမ်ားလည္း မ်ားစြာရွိေပေသး၏
သို႔ျဖစ္၍ ဥပုသ္သီလကို မျပတ္ေစာင့္ထိန္းသင့္ၾကပါသည

              “ ဘုရားရွိခိုးျခင္း ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ပြားမ်ားျခင္း၏ အက်ဳိး ”
ျမတ္ဗုဒၶလက္ထက္ေတာ္အခါက မ႒ကု႑လီအမည္ရွိ လူငယ္တစ္ဦးသည္၊ ေသလုဆဲဆဲအိပ္ယာထဲ
လဲေန၏၊ ထိုသူငယ္ေသလြန္လ်ွင္ ငရဲသို႔က်ေရာက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမတ္ဗုဒၶက သိျမင္ေတာ္မူ၏၊
ျမတ္ဗုဒၶသည္ ထိုသူငယ္အား ကယ္တင္လိုသျဖင့္ ထိုလူငယ္ေနထိုင္ရာအိမ္ေရွ႕သို႔ၾကြေရာက္ရပ္တန္႔ျပီး
ေရာင္ျခည္ေတာ္တို႔ကို လႊတ္ေတာ္မူသည္၊ ထိုလူငယ္သည္ ဘုရားရွင္အား၊ ဖူးျမင္ခြင္႔ရသျဖင့္ၾကည္ညို
စိတ္ေပၚလာျပီး အိပ္ယာထဲအိပ္လ်ွက္ပင္ရွိခိုး၏ ၊ မၾကာခင္ ထိုလူငယ္ေသဆံုး၍ နတ္ျပည္၌တစ္ဆယ္႔
နွစ္ယူဇနာရွိေသာ၊ ဗိမာန္ရွင္နတ္သားျဖစ္ေလသည္။
( ဝိမာန၊ ႒။ မ႒ကု႑လီဝိမာန၊ ဝတၳဳ )
ထိုမ်ွရွိခိုး၍ အက်ိဳးရသည္ကိုထားဘိဦး၊ သူေမဓာဘုရားလက္ထက္ေတာ္က၊ ဥပါသကာတဦးသည္၊
သူတစ္ပါးတို႔အား ေစတီေတာ္ကို ရိွခိုးရန္တိုက္တြန္းသျဖင့္ ေသလြန္ေသာအခါ တာ၀တႎသာနတ္ျပည္၌၊
နတ္သားျဖစ္ရေလသည္ ။ထိုမ်ွသာမက ဘုရားရွိခိုးျခင္း ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ပြားမ်ားျခင္း အက်ိဳး (၁၁) မ်ိဳး
ကိုလည္း ရရွိနိုင္ၾကေပေသးသည္၊ ယင္းတို႔ကား
(၁)  ရာဂ ေဒါသ ေမာဟ ကိေလသာ မျဖစ္ပြါးျခင္း ။
(၂)  စိတ္အစဥ္ေျဖာင့္မတ္ျခင္း ။
(၃)  ဘုရား၌ ရိုေသျခင္း ။
(၄)  သဒၶါ သတိ ပညာ ပုည ျပန္႔ေျပာျခင္း ။
(၅)  ပီတိ ပါေမာဇၨ မ်ားျပားျခင္း ။
(၆)  ေဘးရန္ အမ်ိဴးမ်ိဴး ကိုသည္းခံနိုင္ျခင္း ။
(၇)  ဘုရားႏွင့္အတူေနရသက႔ဲသို႔ ထင္မွတ္ရျခင္း ။ ( ဘုရားနွင့္နီးစပ္၍အကုသိုလ္နည္းပါးသည္ဟုဆိုလိုသည္ )
(၈)  ေစတီအလား ပူေဇာ္ထိုက္ျခင္း ။ (ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ပြါးမ်ားသူတို႔၏ ကိုယ္ခႏၵာသည္ ေစတီအလား
ပူေဇာ္ထိုက္သည္ဟုဆိုလိုသည္)
(၉)  ဘုရား၌ စိတ္ညႊတ္ျခင္း ။ (ဘုရား၌ စိတ္ေရာက္ေန၍ အျပင္အပ အကုသိုလ္မ်ား မဝင္နိုင္ျခင္း)
(၁၀)  အရွက္အေၾကာက္ျဖစ္ျခင္း ။ (အကုသိုလ္ျဖစ္မွဳ က်ဴးလြန္စရာေတြ႔ခ႔ဲေသာ္ ဘုရားအာရံုထင္
ျမင္လာ၍ ဟီရိၾသတၱပၸ အရွက္အေၾကာက္ဝင္ျပီး မလြန္ၾကဴး ျခင္း )
(၁၁)  နတ္ရြာစံေသာ္ သုဂတိလားျခင္း ။ (ဤဘဝ၌ မဂ္ ဖိုလ္ မရေသးေစကာမူ ကြယ္လြန္ေသာအခါ
ဒုဂၢတိမက်နိုင္) ( ဝိသုဒိၵမဂ္ ပထမစာအုပ္ )
                             “ ေမတၱာပို႔ ”

 လံုးစံုမ်ားစြာသတၱဝါ ၊ ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ျမဲပါေစ၊ ဥပါဒ္ရန္ေဘးကင္းစင္ေဝး၊ ျငိမ္းေအးၾကပါေစ ။
 ေၾကာက္တတ္ မေၾကာက္တတ္ ၊ နွစ္ရပ္မ်ားစြာ၊ သတၱဝါ ၊ ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ျမဲပါေစ၊
 ဥပါဒ္ရန္ေဘးကင္းစင္ေဝး၊ ျငိမ္းေအးၾကပါေစ ။
 ျမင္အပ္ မျမင္အပ္ နွစ္ရပ္မ်ားစြာ ၊ သတၱဝါ ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ျမဲပါေစ၊ ဥပါဒ္ရန္ေဘးကင္းစင္ေဝး၊
 ျငိမ္းေအးၾကပါေစ ။
ေဝးေန နီးေန နွစ္ေထြမ်ားစြာ ၊ သတၱဝါ ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ျမဲပါေစ၊ ဥပါဒ္ရန္ေဘးကင္းစင္ေဝး၊
 ျငိမ္းေအးၾကပါေစ ။
ဘဝဇာတ္ဆံုး မဆံုးမ်ားစြာ သတၱဝါ ၊  ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ျမဲပါေစ၊ ဥပါဒ္ရန္ေဘးကင္းစင္ေဝး၊
 ျငိမ္းေအးၾကပါေစ ။
  ရွည္ တို အလတ္ သံုးရပ္ခႏၶာ သတၱဝါ ၊  ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ျမဲပါေစ၊ ဥပါဒ္ရန္ေဘးကင္းစင္ေဝး၊
 ျငိမ္းေအးၾကပါေစ ။
ၾကီး ငယ္ အလတ္ ၊ သံုးရပ္ခႏၶာ သတၱဝါ ၊ ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ျမဲပါေစ၊ ဥပါဒ္ရန္ေဘးကင္းစင္ေဝး၊
 ျငိမ္းေအးၾကပါေစ ။
 ဆူ ႀကဳံ အလတ္ ၊ သံုးရပ္ခႏၶာ သတၱဝါ ၊ ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ျမဲပါေစ၊ ဥပါဒ္ရန္ေဘးကင္းစင္ေဝး၊  
 ျငိမ္းေအးၾကပါေစ ။
လူအခ်င္းခ်င္း လွည္႔ပတ္ျခင္း ၊ ကင္းရွင္းၾကပါေစ ။
အထင္ေသးျခင္း အခ်င္းခ်င္း ၊ ကင္းရွင္းၾကပါေစ ။
ဆင္းရဲလိုျခင္း အခ်င္းခ်င္း ၊ ကင္းရွင္းၾကပါေစ ။

                         “ ေမတၱာပို႔သျခင္းအက်ဳိး ”

ဗုဒၶရွင္ေတာ္ဘုရား လက္ထက္အခါေတာ္က သာ၀တိၳျပည္မွ ယူဇနာတစ္ရာေဝးေသာ ေတာေနရဟန္း (၅၀၀) တို႔ကို၊
နတ္ဘီးလူးတို႔က ေျခာက္လွန္႔ၾက၏ ထို႔ေၾကာင္႔ရဟန္းတို႔သည္ တရားအားထုတ္ေသာ္
လည္း တရားထူးကို မရနိုင္ၾက ၊ ျမတ္ဗုဒၶက ထိုရဟန္းတို႔အား နတ္ဘီးလူးတို႔ေျခာက္လွန္႔ မႈမျပဳရန္
ေမတၱာသုတ္ပရိတ္ေတာ္ကို ေဟာၾကားသင္ျပေတာ္မူျပီး ထိုရဟန္းတို႔သည္ ေမတၱာသုတ္ပရိတ္ေတာ္
တို႔ကို ရြတ္ဆို၍ ေမတၱာပို႔သျဖင္႔႔ နတ္ဘီးလူးတို႔ေျခာက္လွန္႔မႈကင္းေ၀းခ႔ဲ၏ ။ ထိုမ်ွသာမက ေမတၱာ၏
အက်ိဳး (၁၁) မ်ိဳးကို ရရွိနိုင္ၾကေပေသးသည္၊ ယင္းတို႔ကား
(၁) ခ်မ္းသာစြာ အိပ္ရျခင္း ။
(၂) ခ်မ္းသာစြာ ႏိုးရျခင္း ။
(၃) အိပ္မက္ဆိုးကို မျမင္မက္ျခင္း ။
(၄) နတ္တို႔က ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း ။
(၅) လူအမ်ား ခ်စ္ခင္ျခင္း ။
(၆) မီးေဘး မသင့္ႏိုင္ျခင္း ။
(၇) အဆိပ္ လက္နက္ မသင့္ေရာက္ႏိုင္ျခင္း ။
(၈) စိတ္တည္ၾကည္ျခင္း ။
(၉) ေတြေ၀စြာ မေသရျခင္း ။
(၁၀) ေသလြန္လွ်င္ ျဗဟၼာ့ျပည္ေရာက္ႏိုင္ျခင္း ဟူ၍ (၁၁) ပါးရွိေၾကာင္း  ျပဆိုထားပါသည္ ။

                 “ ဆြမ္းလွဴဒါန္းရျခင္းအက်ဳိး ”

ရာဇျဂိဳဟ္ျပည္၌ အာစာမ ဒါယိ္ကာ အမ်ိဳးသမီးသည္ သူေဌးအိမ္မွ စားၾကြင္းစားက်န္ ထမင္းခ်ဳိး(ဂ်ဳိး)ကို
ရသျဖင္႔ အရွင္မဟာကႆပအား လွဴဒါန္း၏ ထိုကုသိုလ္ေၾကာင္႔ေသလြန္၍
နိမၼာနရတိနတ္ျပည္၌ နတ္သမီးျဖစ္ရေလသည္။
 ( ဝိမာန၊ ႒။ အာစာမဒါယိကာဝတၳဳ )

ဆြမ္းလွဴဒါန္းသျဖင့္ ရရွိေသာအျခားသာဓက ဝတၳဳမ်ားစြာရွိေသး၏ ၊ ဆြမ္းလွဴဒါန္းသျဖင့္ ရရွိေသာ
အက်ဳိးတရား (၅)မ်ဳိးကိုလည္း အဂုၤတၳဳိရ္ပါဠိေတာ္ ေဘာဇနသုတ္တြင္ ျပဆိုထားပါသည္ ယင္းတို႔ကား
(၁)  အသက္ရွည္ျခင္း ။
(၂)  အဆင္းလွျခင္း ။
(၃)  ကိုယ္ စိတ္ နွစ္ျဖာခ်မ္းသာျခင္း ။
(၄)  ခြန္အားဗလ ၾကီးမားျခင္း ။
(၅)  ဥာဏ္ပညာၾကီးမားျခင္း တို႔ျဖစ္သည္ ။
  
                    “ ေရကပ္လွဴရျခင္းအက်ဳိး ”

ျမတ္ဗုဒၶ လက္ထက္ေတာ္က သာဝတိၳျပည္ျမိဳ႕နယ္ရွိ ေက်းရြာတရြာမွ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးသည္၊ ဘုရားဖူးခရီးသည္
ရဟန္းေတာ္မ်ားအား ေရလွဴသျဖင္႔ ေသလြန္လ်ွင္ တာဝတႎသာနတ္ျပည္၌ နတ္သမီးျဖစ္ျပီး ခမ္းနားၾကီးက်ယ္ေသာ
နတ္စည္းစိမ္ကို ခံစားရေလသည္။
( ဝိမာန၊ ႒။ ေလွယာဥ္စီး နတ္သမီးဝတၳဳ )

ထို႔အျပင္ ေရအက်ိဳး (၁၀)ပါးရွိေၾကာင္းလူအမ်ားသိၾက၏ ယင္းတို႔ကား ----                                      
(၁)  လ်ွင္ျမန္ျခင္း ။
(၂)  သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ျခင္း ။
(၃)  ေက်ာ္ၾကားလူသိမ်ားျခင္း ။
(၄)  ဆာေလာင္မြတ္သိပ္မွဳကင္းျခင္း ။
(၅)  အေျခြအရံမ်ားျခင္း ။
(၆)  အသက္ရွည္ျခင္း ။
(၇)  အဆင္းလွျခင္း ။
(၈)  ခ်မ္းသာျခင္း ။
(၉)  ခြန္အားၾကီးျခင္း ။
(၁၀)  ဥာဏ္ပညာထက္ျမက္ျခင္း တို႔ျဖစ္ပါသည္ ။ ။
        
                     “ ပန္းလွဴဒါန္းျခင္းအက်ဳိး ”

ကႆပျမတ္စြာဘုရား လက္ထက္ေတာ္က အမ်ိဳးသမီး (၄) ေယာက္သည္၊ ရဟန္းတစ္ပါးအား ပန္းတို႔ကို လွဴဒါန္းၾက၏ ။
ေသလြန္ေသာအခါ ထိုေကာင္းမွဳကုသိုလ္ေၾကာင္႔တာဝတႎသာနတ္ျပည္၌ နတ္သမီးျဖစ္ျပီး နတ္စည္းစိမ္ကိုခံစားၾကရေလသည္
ဤသို႔ျဖင္႔ ထိုနတ္ျပည္မွာ ဆက္ကာဆက္ကာ ျဖစ္ရျပီး ဤဘုရားလက္ထက္တြင္ နတ္သမီးဘဝျဖင့္
တရားနာၾကရကာ ေသာတပန္ျဖစ္ၾကေလသည္ ။
    (  ဝိမာန၊ ႒ ၊ ပန္းလွဴေသာနတ္သမီး(၄) ေယာက္ဝတၳုဳ )

ပန္းလွဴဒါန္းသျဖင့္ ရရွိေသာ အျခားအက်ဳိးမ်ားလည္း ရွိေသး၏ ။ ယင္းတို႔ကား
(၁)  ရုပ္ရည္လွပျခင္း ။
(၂)  ကိုယ္ခႏၵာသန္႔ရွင္းျခင္း ။
(၃)  ခံတြင္းေမႊးႀကိဳင္ျခင္းတို႔ျဖစ္သည္ ။

                    “ ဆီမီးလွဴဒါန္းရျခင္းအက်ဳိး ”

ေဂါတမ ဘုရားလက္ထက္ေတာ္အခါက သာဝတိၳျပည္သူတဦးသည္ တရားပြဲ၌ ဆီမီးညွိထြန္းလွဴဒါန္း
သျဖင့္ ေသလြန္ေသာအခါ တာဝတႎသာနတ္ျပည္၌  နတ္သားျဖစ္ရေလသည္ ။ ဆီမီးညွိထြန္းလွဴဒါန္း
သျဖင့္ ရရွိနိုင္ေသာ အျခားအက်ဳိးမ်ားလည္း မ်ားစြာရွိေပေသး၏ ။ ယင္းတို႔ကား
 (၁)  မံသစကၡဳ ပကတိမ်က္စိ ၾကည္လင္ျခင္း ။
 (၂)  ဥာဏစကၡဳ  ဥာဏ္(မ်က္စိ) ၾကည္လင္ျခင္းတို႔ျဖစ္သည္ ။

 “ ျမတ္စြာဘုရား၏ ကိုယ္စား ရုပ္ပြားေတာ္ ကိုးကြယ္သူမ်ား သိသင့္သိထိုက္ေသာ
                                        အခ်က္အလက္ ”
(၁) ျမတ္စြာဘုရား၏ ကိုယ္စားေတာ္ ဆင္းတု ရုပ္ပြားေတာ္မ်ားသည္ ၊ မည္သည့္ကာလအခ်ိန္မွ စတင္ေပၚေပါက္လာသည္ ။
(၂) ဆင္းတု ရုပ္ပြားေတာ္မ်ားအျဖစ္ ထုလုပ္ သြန္းေလာင္းအပ္ေသာအရာမ်ားသည္ မည္သည့္အရာမ်ား
ျဖစ္သည္ ။
(၃) ဆင္းတု ရုပ္ပြားေတာ္မ်ားကို မည္ကဲ့သို႔ေသာ ပံုသဏၭာန္မ်ဳိးကို ထုလုပ္အပ္သည္ ။
(၄) ထုလုပ္ရာတြင္ မည့္သည့္အခ်က္မ်ားကို သတိျပဳ ဂရုထားအပ္သည္တို႔ ျဖစ္ၾက၏

            (၁) ျမတ္စြာဘုရား၏ ဆင္းတုရုပ္ပြားေတာ္မ်ား စတင္ေပၚေပါက္လာပုံမွာ ဤသို႔ျဖစ္၏

တေန႔သ၌ ပေႆနဒီ ေကာသလမင္းၾကီးသည္ ျမတ္စြာဘုရားအား ဖူးေျမာ္ကန္ေတာ့ရန္ ေဇတ၀န္
ေက်ာင္းေတာ္သို႔ သြားေရာက္ခဲ့ေလရာ ျမတ္စြာဘုရားသခင္သည္ ၀ါပအခါတြင္ ေဒသစာရီၾကြခ်ီေတာ္
မူျမဲအတိုင္း ၾကြခ်ီေတာ္မူ၏ ။ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္၌ ျမတ္စြာဘုရားသခင္ ရွိေတာ္ခိုက္မဟုတ္သျဖင့္
မဖူးမေတြ႔ရသည္ႏွင့္ မငး္ၾကီးသည္ စိတ္ေတာ္ညဳိးႏြမ္းကာ ေက်ာင္းေတာ္က္ို ဆီ မီး ပန္း နံ႔သာတို႔ျဖင့္
ပူေဇာ္ျပီး နန္းေတာ္သို႔ျပန္လည္ၾကြခဲ့ရေလသည္ ။ ျမတ္စြာဘုရားလည္း ေဒသစာရီၾကြခ်ီရာမွ ေဇတ၀န္
ေက်ာင္းေတာ္သို႔ ျပန္ေရာက္ေတာ္မူခဲ့ရာ ဗုဒၶျပန္လည္ေရာက္ရွိေတာ္မူျပီဟု မင္းၾကီးၾကားသိလွ်င္ မွဴး
မတ္ဗိုလ္ပါျခံရံလ်က္ ျမတ္စြာဘုရားထံ သြားေရာက္ျပီး “ ဘုန္းေတာ္ေျခာက္ပါးႏွင့္ျပည့္စံုေတာ္မူေသာ
ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား အရွင္ဘုရားသည္ ေက်ာင္းေတာ္၌ သီတင္းသုံးရွိေနပါေသာ္ တပည့္ေတာ္တို႔သည္
တရားေတာ္ကိုလည္း နာယူရပါ၏ သီလေတာ္ကိုလည္း ေဆာက္တည္ၾကရပါ၏ ။ ေက်ာင္းေတာ္၌
အရွင္ဘုရားမရွိခဲ့ေသာ္ တပည့္ေတာ္တို႔သည္ အလွဴလည္းမျပဳရ တရားေတာ္လည္း မနာၾကားရ ၊
သီတင္းသီလလည္း မေဆာက္တည္ရ ျဖစ္ခဲ့ရပါ၏ ။ အရွင္ဘုရားကိုယ္စား ရုပ္ပြားေတာ္ကို ထုလုပ္ပူေဇာ္လိုပါသည္
ခြင့္ျပဳေတာ္မူပါေလာ့”ဟု ေလွ်ာက္ထားေတာင္းပန္ေလသည္ ။ ထိုအခါ ဗုဒၶျမတ္စြာလည္း သာဓုသံုးၾကိမ္
သံုးခါေခၚဆိုျပီးေနာက္ မင္းၾကီး၏ ေလွ်ာက္ထားေတာင္းပန္ခ်က္ကို ခြင့္ျပဳေတာ္မူခဲ့ေပ၏ ထိုအခ်ိန္မွစ၍
ဆင္းတု ရုပ္ပြားေတာ္မ်ား စတင္ေပၚေပါက္လာခဲ့ေပေတာ့သည္ ။

        (၂)  ျမတ္စြာဘုရားသခင္သည္ ေကာသလမင္းအား မိမိ၏ကိုယ္စားေတာ္ ရုပ္ပြားဆင္းတု

ေတာ္မ်ား ထုလုပ္သြန္းေလာင္းလုပ္ရန္ အရာ၀တၳဳမ်ားကိုပါထုတ္ေဖၚျမြက္ၾကားေတာ္မူခဲ့ေပ၏ ။
“  မင္းၾကီး သဒၶါ ပညာ ၀ီရိယႏွင့္ျပည့္စုံေသာ မင္း ပုဏၰား သူေ႒းသူၾကြယ္ ဆင္းရဲသားတို႔သည္ မိမိတို႔၏
တတ္စြမ္းႏိုင္သည့္အားေလ်ာ္စြာ ေရႊျဖင့္လည္းေကာင္း ၊ ေငြျဖင့္လည္းေကာင္း ၊ ပတၱျမားျဖင့္လည္းေကာင္း ၊
 ေၾကးျဖင့္လည္းေကာင္း ၊ သံျဖင့္လည္းေကာင္း ၊ ခဲျဖင့္လည္းေကာင္း ၊ ေၾကးနီျဖင့္လည္းေကာင္း ၊ သစ္ျဖင့္
လည္းေကာင္း ၊ အုတ္ျဖင့္လည္းေကာင္း ၊ ေက်ာက္ျဖင့္လည္းေကာင္း ၊ အဆင္းရွိေသာေဆးျဖင့္လည္း
ေကာင္း ၊ ေက်ာက္မ်က္ရဲြတို႔ျဖင့္လည္းေကာင္း သြန္းေလာာင္းအပ္ ထုလုပ္အပ္၊ ေရးေသာ္လည္း ေရးအပ္
ေပ၏ ”ဟု မိန္႔ၾကားေတာ္ခဲ့၏

             (၃) ထုလုပ္အပ္ သြန္းေလာင္းအပ္သည့္ ရုပ္ပြားေတာ္ ပံုသဏၭာန္မ်ား

ဗုဒၶကိုယ္စား ရုပ္ပြားေတာ္မ်ား ထုလုပ္ရန္ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ေကာသလမင္းအား မိန္႔ၾကားရာတြင္
“ ငါဘုရားသည္ ေဗာဓိပင္ႏွင့္ပုလႅင္ေတာ္၌ မာရ္စစ္သည္တို႔ကို ေအာင္ျမင္ေတာ္မူဟန္ကိုလည္းေကာင္း
ပဥၥ၀ဂၢီ(၅)ဦးတို႔အား ဓမၼစၾကာေဟာေတာ္မူဟန္ကိုလည္းေကာင္း ၊ကပၸိႏၷမင္းၾကီးကို ရုပ္တုဖန္ဆင္း၍
ျပေတာ္မူဟန္ကိုလည္းေကာင္း ၊ ရတနာစၾကၤ ံ၌ စၾကၤသြားေတာ္မူဟန္ကိုလည္းေကာင္း ၊ အနိမၼိႆကုန္း၌
မမိွတ္ေသာ မ်က္စိျဖင့္ ၾကည့္ေတာ္မူဟန္ကိုလည္းေကာင္း ၊အာ႒ာရႏွင့္ ဥဒကရေသ့ၾကီးတို႔ ရွႈံးျခင္းၾကီး
ရႈ ေလစြတကားဟုရင္လက္ခတ္တီး၍ အံ့ၾသေတာ္မူဟန္ကိုလည္းေကာင္း၊ အရွင္အာနႏၵာအား လက္သား
ေတာ္ျဖင့္ ေျမမႈန္႔ျပေတာ္မူဟန္ကိုလည္းေကာင္း ၊ ေလ်ာင္းစက္က်ိန္းေတာ္မူဟန္ကိုလည္းေကာင္း၊ ပရိနိဗၺာန္
ျပဳေတာ္မူဟန္ကိုလည္းေကာင္း ၊ ထုလုပ္ရာ သြန္းေလာင္းရာ ေရးစဲြရာ၏ ”ဟု မိန္႔ျမြက္ေတာ္မူခဲ့ေလသည္ ။

            (၄) ဆင္းတုရုပ္ပြားေတာ္မ်ား ထုလုပ္ရာတြင္ သတိျပဳ ဂရုထားရမည့္ အခ်က္မ်ား

ဆင္းတု ရုပ္ပြားေတာ္မ်ား ထုလုပ္ သြန္းေလာင္းလုပ္ရာ၌ ပါသာဒိကဂုဏ္ေတာ္ႏွင့္ျပည့္စံုေအာင္ ၾကည္ညိဳ
ဖြယ္ အသေရေတာ္ေဆာင္ေနသည့္ ပံုေတာ္မ်ဳိးကို ထုလုပ္ သြန္းေလာင္း ေရးစြဲရမည္ျဖစ္၏ ။
တတ္ႏိုင္သမွ် လကၡဏာေတာ္ၾကီး လကၡဏာေတာ္ငယ္တို႔ႏွင့္ ျပည့္စံုသည့္အသြင္ကို ေဆာင္ေအာင္
ထုလုပ္ သြန္းေလာင္း ေရးစြဲရမည္ ။ လွပေစရန္ဟူေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ျခယ္သထားေသာ
အမ်ဳိးသၼီးမ်ားတို႔၏ မ်က္ႏွာသြင္ျပင္မ်ဳိးကဲ့သို႔ မထုလုပ္ မသြန္းေလာင္း မေရးျခယ္အပ္ေပ ။ ၾကည္ညိဳဖြယ္
ကင္းမဲ့ေသာ လက္တဖက္ကို ဆန္႔တန္းထားျခင္း ၊ လည္ကုပ္တိုႏွင့္၀မ္းဗိုက္ပူ(အခ်ဳိ႕ဒကၡိဏသာခါဘုးရား)
ထုလုပ္ သြန္းေလာင္း ေရးစြဲထားျခင္း၊ မ်က္ႏွာေပါက္ဆိုးစြာ ၾကည္ညိဳဖြယ္တင့္တယ္မႈ သပၸာယ္မႈကင္းမဲ့
ေသာ ပံုသဏၭာန္မ်ဳိးမ်ားကို ထုလုပ္ သြန္းေလာင္း ေရးျခယ္ျခင္းမွ ေရွာက္ၾကဥ္ရေပမည္ ။ ။

                         “ ဥပါသကာ၏ ဂုဏ္ရည္ (၁၀ )ပါး ”

ရတနာသုံးပါးကို ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္ေသာ ပုဂၢဳလ္တေယာက္သည္ ေဖၚျပလတၱံ႔ပါ ဂုဏ္အဂၤါမ်ားႏွင့္ ျပည့္
စံုပါက အဆင့္ျမင့္ ဥပါသကာ ၊ ဂုဏ္သေရရွိ ဥပါသကာ စစ္စစ္ျဖစ္ပါသည္ ။
(၁) ဘုရားရွင္၏ တျပည့္သား သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္ ေအးအတူ ပူအမွ် ဆင္းရဲခ်မ္းသာကို ေ၀မွ်ခံစားျခင္း ။
(၂) ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္ကိုသာ အေလးဂရုျပဳျခင္း ။
(၃) မိမိမွာရွိတဲ့ ပစၥည္းဥစၥာကို မွ်တစြာ ခြဲျခားသံုးစြဲ လွဴဒါန္းတတ္ျခင္း ။
(၄) ဘုရားသာသနာ ပ်က္စီးမည့္အေရး ေတြ႕ျမင္ပါက သာသနာေတာ္- ၾကီးပြားရာ ၾကီးပြားေၾကာင္း
ကိုသာ မေနမနား ၾကိဳးစားအားထုတ္ျခင္း ။
(၅) အယူေျဖာင့္မွန္ျပီး လူျပိန္းတို႔လက္ခံသည့္ အထူးအဆန္းမဂၤလာကို ယုံၾကည္မႈ မရိွသည့္အျပင္ မိမိအ
သက္ကို ပဓာနမထားဘဲ မိမိကိုးကြယ္ရာ ဆရာ (ဘုရား)မွ အယူပ်က္ေသာ တိတၳိဆရာမ်ားကို မိမိ၏
ဆရာအျဖစ္ မည္သည့္အခါမွ် မရည္ညႊန္းျခင္း ။
(၆) ကာယကံ ၀စီကံ ေစာင့္ထိန္းျခင္း ။
(၇) အတူတကြ သာသနာေရး လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ေနေသာ ပုဂၢဳိလ္မ်ားႏွင့္ သင့္တင့္ ညီညြတ္စြာ ေနထိုင္
တတ္၍ အခ်င္းခ်င္းအေပၚ ျငဴစူမွႈကင္းျပီး သာသနာေတာ္ကို ခုတံုးလုပ္၍ ဟန္ေဆာင္ ပလႊား ၀ါၾကြားမႈ မျပဳျခင္း ။
(၈) ဘုရားရတနာကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္း ။
(၉) တရားရတနာကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္း ။
(၁၀) သံဃာရတနာကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္ ။ ။


        “ ျမတ္စြာဘုရား၏ ဆင္းတုရုပ္ပြားေတာ္မ်ား ပူေဇာ္ရသည့္အက်ဳိး ”

ျမတ္စြာဘုရား၏ ရုပ္ပြားဆင္းတုေတာ္ကို ပူေဇာ္ရွိခုိးၾကသည့္ သူမ်ားမွာ-- “သက္ေတာ္ထင္ရွား ျမတ္စြာဘုရားပါတကား ” ဟု
 ဂုဏ္ေတာ္ကိုးပါးကို စိတ္ေရာက္ျပီးၾကသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္ ၊ ျဖစ္လည္းျဖစ္ရပါမည္ ။ဤကဲ့သို႔ ပူေဇာ္ကိုးကြယ္ၾကမည္ဆိုလွ်င္
“သေမ စိေတၱ သမံဖလံ ”ဆိုသည့္ ဘုရားေဟာပါဠိေတာ္အရ အက်ဳိးထူးမ်ား ရရွိႏိုင္ပါသည္ ။ “ စိေတၱ၊ မိမိ၏ စိတ္သည္ ၊
(၀ါ) ျမတ္စြာဘုရား၏ ရုပ္ပြားေတာ္ ဆင္းတုေတာ္ကို ပူေဇာ္ရွိခိုး ကိုးကြယ္ၾကသည့္ ပုဂၢဳလ္၏ စိတ္သည္ ၊ သေမ ၊
သက္ေတာ္ထင္ရွား ျမတ္စြာဘုရားႏွင့္ ရုပ္တုဆင္းတုေတာ္၌ အညီအမွ် ထားႏိုင္သည္ရွိေသာ္ ၊ သမံ ဖလံ၊ ဘုရားအစစ္ကို
ပူေဇာ္ရသကဲ့သို႔ အက်ဳိးတရား အတူတူပင္ရရွိႏိုင္ပါသည္” ထို႔ေၾကာင့္ ရုပ္ပြားဆင္းတု ကိုးကြယ္ၾကသူမ်ား၏ စိတ္သည္
အခ်ဳပ္ျဖစ္သည္ ၊ အဓိကလည္းျဖစ္၏ ။

မိမိစိတ္သည္ စြမ္းလွ်င္ မိမိအား အက်ဳိးေပးစြမ္းမည္သာ ျဖစ္ေပသည္ ။ မိမိတို႔၏ ေနအိမ္မ်ားအသီးသီး
တြင္ ရုပ္ပြားဆင္းတု ကိုးကြယ္ထားျပီးသည္ႏွင့္ လိုက္နာရမည့္စည္းကမ္းမ်ား ရွိပါသည္ ။ ဘုရားစင္ကို
သီးျခားစင္ျမင့္ႏွင့္ ၊ ကိုးကြယ္ထားရမည္ (ဘုရားစင္ကို သီးျခားဘုရားခန္းႏွင့္စင္ျမင့္ ၊ ကိုးကြယ္ထားႏိုင္
မည္ဆိုလွ်င္ အထူးဆိုဘြယ္ရာမရွိေပ) မိမိအာရုံျပဳ ပူေဇာ္လိုသည့္အခ်ိန္တြင္ ဘုရားခန္းထဲ၀င္၍ ပူေဇာ္
ကိုးကြယ္ရပါသည္ ။ ဘုရားစင္ေရွ႕ ဒူးေထာက္ ေပၚကား မေနရေပ ၊ ျမတ္ဗုဒၶက္ို အဂါရ၀ ျဖစ္ေအာင္
ျပဳလုပ္ေနထိုင္ၾကလွ်င္ အျပစ္ျဖစ္ပါသည္ ။ အေျပာအဆို ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ရပါမည္ ။ ဘုရားစင္ေရွ႕ထား
ျပီး ဆဲဆိုျခင္း၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစြဲေသာက္စားျခင္း၊ ရန္ျဖစ္ျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ရပါ ၊ အထူးသျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္
တဦးခံယူျပီး ဗုဒၶဘာသာအသင္းအပင္းနဲ႔ ငါမပတ္သက္ခ်င္ပါ စေသာ အမဂၤလာစကားမ်ား
မေျပာဆိုမိျခင္းသည္ သိပ္အေရးၾကီးလွပါသည္ ။ မိမိတို႔အိမ္တြင္ ဗုဒၶရုပ္ပြား ဆင္းတုေတာ္မ်ားကို ဘုရားစင္ႏွင့္
ကိုးကြယ္ထားျခင္းအားျဖင့္ ေဖၚျပလတၱ႔ံပါ အက်ဳိးေက်းဇူး(၉)မ်ဳိးကို ရရွိပါသည္ ။

 (၁) ဘုရားစင္ရွိသည့္အတြက္ ဘုရားကိုျမင္ေနရျခင္း ၊ ဘုရားေ၀ယ်ာ၀စၥျပဳေနရျခင္း ၊ ဘုရားကို ကိုင္းညြတ္
သည့္စိတ္ျဖင့္ မေမ့ျခင္းႏွင့္ ဘုရားတရားႏွင့္ကင္းကြာ မေနျခင္းပင္ျဖစ္သည္ ။
(၂) ျမတ္စြာဘုရားကို ဖူးေတြ႔ရျခင္းျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာအေပၚ ပို၍ ယံုၾကည္မႈ ေလးနက္လာသည္ ၊
(၃) အိမ္တြင္ ဘုရားစင္ရွိလွ်င္ စနစ္တက် ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္မႈ ျပဳျခင္းျဖင့္ သတိျမဲျခင္းႏွင့္ ပညာဥာဏ္
ထက္ျမက္ျခင္းမ်ား ရွိလာသည္ ။
(၄) ကုသိုလ္တရားမ်ား တုိးပြားလာသည္ ။

(၅) စိတ္ညစ္ညဴးမႈရွိလာလွ်င္ ဘုရားစင္ ဘုရားေရွ႕ေတာ္သိို႔ သြားျပီး ဘုရားပန္းလဲျခင္း ၊ ျမတ္စြာဘုရားကို အေသအခ်ာၾကည့္
အာရုံျပဳလိုက္ျခင္းျဖင့္ စိတ္ညစ္ညဴးမႈမ်ား ပေပ်ာက္လာသည္ ။ အမွားအယြင္းမ်ား မျပဳလုပ္မိေတာ့ဘဲ ရပ္တန္းမွရပ္ျပီး
စိတ္ၾကည္ႏူးမႈ ခ်က္ခ်င္းရရွိလာပါသည္ ။

(၆) အိမ္တြင္ ဘုရားစင္ရွိသျဖင့္ နာနာဘာ၀ ၀ိနာဘာ၀မ်ား၏ အေႏွာင့္အယွက္မ်ားမွ ကင္းျပီး မေၾကာက္မရ ြံ႕ ေနႏိုင္ပါသည္ ။
(၇) ဆင္းရဲဒုကၡကို သည္းခံလာႏိုင္သည္ ။
(၈) ဘုရားစင္ကို ပိုးမွ်င္ ဖုန္မ်ား ကင္းစင္ေအာင္ လွည္းက်င္းသုတ္သင္ျပီး က်က်နန ထားလွ်င္ အိမ္က်က္သ
ေရ ၊ လူက်က္သေရ တက္ျပီး ဂုဏ္သိကၡာမ်ား တက္ပါမည္ ။
(၉) ဘုရားစင္ရွိသျဖင့္ ျမတ္စြာဘုရားႏွင့္ အတူတကြေနထိုင္ရသကဲ့သို႔ ျဖစ္ျပီး သူတပါး၏ ခ်ီးေျမွာက္ပူေဇာ္မႈ
ကို ၊ ခံယူရရွိႏိုင္ပါသည္ ။ ။
 
                              “ အယူ၀ါဒပ်က္စီျခင္း ”
ဗုဒၶဘာသာသည္
(၁) ဘုရား ၊
(၂) တရား ၊
(၃) သံဃာ ၊
(၄) ကံ ၊ ကံ၏အက်ဳိး ၊
(၅) အေၾကာင္းႏွင့္ အက်ဳိး ဆက္သြယ္ျဖစ္မႈ ၊(ပဋိစၥသမုပၸါဒ္)
(၆) အတိတ္ဘ၀ အနာဂတ္ဘ၀ တို႔ကို ယံုၾကည္ရသည္ ။
ဤ၌ ကံဟူသည္ ကုသိုလ္ကံ(ေကာင္းေသာအလုပ္)ႏွင့္ အကုသိုလ္ကံ(မေကာင္းေသာအလုပ္)ပင္ ျဖစ္သည္ ၊
ေလာက၌ မည္သူမဆို
ေကာင္းတာလုပ္လွ်င္ ေကာင္းက်ဳိးကိုခံစားရ၏ ။ မေကာင္းတာလုပ္လွ်င္ မေကာင္းက်ဳိးကို ခံစားရ၏ ။
မိမိျပဳလုပ္ေသာ ကံ၏ မိမိ၏ ကိုယ္ပိုင္ဥစၥာ(ကမၼႆကာ) မည္ပါသည္ ၊
မိမိျပဳလုပ္ေသာကံအရ ဆိုးေမြေကာင္းေမြ (ကမၼဒါယာဒ)ကို ခံယူရမည္ျဖစ္သည္ ။ ဤသို႔
ယံုၾကည္လက္ခံျခင္းကို  ကမၼႆကတာသမၼာဒိ႒ိ ဟု ေခၚပါသည္ ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္
တဦးသည္ ထိုသို႔ လက္ခံယံုၾကည္ေနက အမွန္ကို လက္ခံယံုၾကည္ျခင္းျဖစ္၍ အယူ၀ါဒ မပ်က္မစီး
တည္ေနသည္ မည္၏ ။ ဤကဲ့သို႔ ဘုရား တရား စသည္တို႔ကို မယံုၾကည္ေတာ့ဘဲ

(၁) ေလာက၌ ဖန္ဆင္းရွင္ရွိ၏ ေျမၾကီး၊ ဟိမ၀ႏၱာေတာင္၊ စၾကာသဠာ၊ မဟာသမုဒၵရာတို႔ႏွင့္ သတၱ၀ါအားလုံးကို
ထိုဖန္ဆင္းရွင္က ဖန္ဆင္း၏ဟု မွားယြင္းစြာ ယူဆတတ္ၾကသည္ ။ ယင္းသို႔ယူဆေသာ၀ါဒကို
ဖန္ဆင္းရွင္( ဣႆရနိမၼာန)၀ါဒ ဟု ေခၚပါသည္ ။

(၂) ေလာက၌ ကုသိုလ္ကံ အကုလ္ကံဟူ၍မရိွ ။ ေကာင္းမႈကိုျပဳေသာ္လည္း ေကာင္းမႈကုသိုလ္မမည္ ။
မေကာင္းမႈကိုျပဳေသာ္လည္း မေကာင္းမႈအကုသိုလ္မမည္ဟု ယူဆတတ္ၾကသည္ ။ ယင္းသို႔ယူဆျခင္း
သည္ အေၾကာင္းကံကို ပယ္ျခင္းျဖစ္၍ ( အကရိယဒိ႒ိ )ဟု ေခၚပါသည္ ။

(၃) တဖန္ ကုသိုလ္ကံ အကုသုိလ္ကံတို႔၏ အက်ဳိးတရားဟူ၍ မရိွ ။ ကုသိုလ္ကံ အကုသုိလ္ကံတို႔ကို
ျပဳလုပ္ေသာ္လည္း မည့္သည့္ေကာင္းက်ဳိး မေကာင္းက်ဳိးကိုမွ် မခံစားရဟု ယူဆတတ္ၾကသည္ ။ ယင္းသို႔
ယူဆျခင္းသည္ အက်ဳိး(၀ိပါက)ကို ပယ္ျခင္းျဖစ္၍ ( နတၳိကဒိ႒ိ ) ဟု ေခၚပါသည္ ။

(၄) ထို႔ျပင္ ကုသိုလ္ကံ အကုသုိလ္ကံဟူ၍ မရွိ ။ ကုသိုလ္ကံ အကုသုိလ္ကံတို႔၏ အက်ဳိးဟူ၍ လည္းမရွိ
ဟု ယူဆတတ္ၾကျပန္သည္ ။ ယင္းသို႔ယူဆျခင္းသည္ အေၾကာင္း အက်ဳိးႏွစ္မ်ဳိးစလုံးကို ပယ္ျခင္းျဖစ္၍
( အေဟတုကဒိ႒ိ )ဟု ေခၚပါသည္ ။ ဤသို႔ စသည္ျဖင္႔ အယူမွား (မိစၦာဒိ႒ိ) တမ်ဳိးမ်ဳိးကို လက္ခံယုံၾကည္
လိုက္လွ်င္ ထိုသူ၏ မူလက ရွိေနေသာ အယူမွန္၀ါဒ (သမၼာဒိ႒ိ)ပ်က္စီးေလေတာ့သည္ ။

                         “ အျခားယံုၾကည္ရမည့္ အခ်က္မ်ား ”

ထို႔ျပင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ တေယာက္သည္ ကုသိုလ္ကံ အကုသုိလ္ကံႏွင့္ ယင္းကံတို႔၏ ေကာင္းက်ဳိး
ဆိုးက်ဳိးကိုလည္းေကာင္း ၊ ပစၥဳပန္ေလာကႏွင့္ တမလြန္ေလာကကိုလည္းေကာင္း ၊ ယံုၾကည္ ရဦး
မည္ျဖစ္သည္ ။ ယင္းတို႔ကို မယံုၾကည္ဘဲ “ ဤဘ၀ႏွင့္ ဤဘ၀ ျပဳျပဳသမွ် ကုသိုလ္အကုလ္မ်ားသည္
ေသလွ်င္ ျပတ္၏ ၊ ေနာက္ဘ၀အတြက္ အက်ဳိးဆက္မရွိ ”ဟု လက္ခံယုံၾကည္မႈကို “ ကင္းျပတ္၀ါဒ ” (ဥေစၦဒဒိ႒ိ)ဟု
ေခၚပါသည္ ။ အယူမွား (မိစၦာဒိ႒ိ) တမ်ဳိးပင္ျဖစ္သည္ ။ ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တဦးအေနျဖင့္ ကုသိုလ္ကံ အကုသုိလ္ကံႏွင့္
ယင္းကံတို႔၏ အက်ဳိး ၊ ဤေလာကႏွင့္ တမလြန္ေလာကကို ယံုၾကည္ရမည္ဟု ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္ ။ ။

                         “ သမၼာဒိ႒ိ(အျမင္မွန္) ၁၀ ခ်က္ ”

ထို႔ျပင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ တေယာက္သည္ အျမင္မွန္ဆယ္ခ်က္ (ဒသ၀တၳဳက သမၼာဒိ႒ိ) ကိုလည္း လက္ခံ
ယံုၾကည္ရေပဦးမည္ ။ အျမင္မွန္ဆယ္ခ်က္သည္ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္၏--
 (၁) အလွဴဒါနျပဳလွ်င္ ေကာင္းက်ဳိးကို ခံစားရ၏ဟု ယံုၾကည္ျခင္း ။
(၂) ပူေဇာ္မႈ၏ အက်ဳိးရွိေၾကာင္း ယံုၾကည္ျခင္း ။
(၃) လက္ေဆာင္ ေပးကမ္း ပူေဇာ္မႈ (ပေဟဏက သကၠာရ)၏ အက်ဳိးရွိေၾကာင္း ယံုၾကည္ျခင္း ။
(၄) ကုသိုလ္ကံ အကုသုိလ္ကံတို႔၏ ေကာင္းက်ဳိး,ဆိုးက်ဳိး,
 အက်ဳးိရင္း အက်ဳိးဆက္ရွိေၾကာင္း ယံုၾကည္ျခင္း ။
(၅) မိခင္အေပၚ ျပဳစုလုပ္ေကၽြးျခင္း၏ ေကာင္းက်ဳိးႏွင့္ ျပစ္မွားျခင္း၏ ဆိုးက်ဳိးရွိေၾကာင္း ယံုၾကည္ျခင္း ။
(၆) ဖခင္အေပၚ ျပဳစုလုပ္ေကၽြးျခင္း၏ ေကာင္းက်ဳိးႏွင့္ ျပစ္မွားျခင္း၏ ဆိုးက်ဳိးရွိေၾကာင္း ယံုၾကည္ျခင္း ။
(၇) လူတို႔ မျမင္ႏိုင္သည့္ ငရဲ, ျပိတၱာ, နတ,္ သိၾကား, ျဗဟၼာဟူေသာ (ၾသပပါတိက) သတၱ၀ါတို႔ရွိေၾကာင္း ယံုၾကည္ျခင္း ။
(၈) ဤမ်က္ေမွာက္ေလာကရွိေၾကာင္း ယံုၾကည္ျခင္း ။
(၉) ေသျပီးေနာက္ ေနာက္ဘ၀ တမလြန္ေလာကရွိေၾကာင္း ယံုၾကည္ျခင္း ။
(၁၀) ဤေလာက၌ ျငိမ္သက္ေကာင္းမြန္စြာ က်င့္ၾကံအားထုတ္ၾကေသာ သမဏ ျဗဟၼဏတို႔ ရွိၾကေၾကာင္း ၊
ယင္းတို႔က ဤေလာက တမလြန္ေလာကကို ကိုယ္တိုင္သိျမင္၍ လူအမ်ားကို ျပန္လည္ ေဟာျပၾကေၾကာင္း ယံုၾကည္ျခင္း ။
ဤအခ်က္(၁၀)ခ်က္တို႔ကို ယံုၾကည္ျခင္းသည္ မွန္ကန္ေသာ ယံုၾကည္ခ်က္ပင္ျဖစ္သည္ သို႔ျဖစ္၍......
ဗုဒၶဘာသာ၀င္ တေယာက္သည္ ေဖၚျပပါ ရတနာသံုးတန္ ကံ-ကံ၏ အက်ဳိးစေသာ အခ်က္တို႔ကို သံသယကင္းစြာ
ယံုၾကည္ၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္ ။ ။

                           “ ေမတၱာပို႔ႏွင့္ ဆုေတာင္း ”

(၁) ဥဒၶံ ယာ၀ဘ၀ဂၢါစ အေဓါ ယာ၀အ၀ီစိေတာ ၊ သမႏၱာ စကၠ၀ါေဠသု ေယသတၱာ ပထ၀ီစရာ ။
(၂) ဥဒၶံ ယာ၀ဘ၀ဂၢါစ အေဓါ ယာ၀အ၀ီစိေတာ ၊ သမႏၱာ စကၠ၀ါေဠသု ေယသတၱာ ဥဒေကစရာ ။
(၃) ဥဒၶံ ယာ၀ဘ၀ဂၢါစ အေဓါ ယာ၀အ၀ီစိေတာ ၊ သမႏၱာ စကၠ၀ါေဠသု ေယသတၱာ အာကာေသစရာ ။
ဥဒၶံ = အထက္သို႔ ၊
ယာ၀ဘ၀ဂၢါစ = ဘ၀ဂ္တိုင္ေအာင္ ၊
အေဓါ = ေအာက္မွ ၊
ယာ၀အ၀ီစိေတာ = အ၀ီစိတိုင္ေအာင္္ ၊
သမႏၱာ = ထက္၀န္းက်င္၌ ေနကုန္ေသာ ၊
စကၠ၀ါေဠသု = တေသာင္းေသာ စၾကာ၀ဠာတိုက္၌ ၊
၀သႏၱာ = ေနၾကကုန္ေသာ ၊
ေယသတၱာ = အၾကင္သတၱာ၀ါတို႔သည္ ၊
ပထ၀ီစရာ = ေျမ၌က်က္စားကုန္၏ ၊
ေတသတၱာ = ထိုသတၱာ၀ါတို႔သည္ ၊
အ ဗ်ာပဇၨာ = ေၾကာင့္ၾကျခင္း မရိွၾကကုန္ ၊
ေဟာႏၱဳ= ျဖစ္ၾကပါေစကုန္သတည္း ၊
နိေ၀ရာစ = ရန္မရွိၾကကုန္သည္လည္း ၊
ေဟာႏၱဳ= ျဖစ္ၾကပါေစကုန္သတည္း ၊
နိဒုကၡာစ = ဆင္းရဲျခင္း မရွိၾကကုန္သည္လည္း ၊
ေဟာႏၱဳ= ျဖစ္ၾကပါေစကုန္သတည္း ၊
အနဳပဒၵ၀ါ = ေဘးဥပဒ္ မရွိၾကကုန္သည္လည္း ၊
ေဟာႏၱဳ= ျဖစ္ၾကပါေစကုန္သတည္း ၊

(၂) ( --- ) ဥဒေကစရာ = ေရ၌က်က္စားကုန္၏ ၊ ( --- ) ။ ။

(၃) ( --- ) အာကာေသစရာ = ေကာင္းကင္၌ က်က္းစားၾကကုန္၏ ၊ ( --- ) ။ ။

(၄) ယံ ပတၱံ ကုသလံ တႆ အာနဳဘာေ၀န ပါဏိေနာ ၊ သေဗၺ သဒၶမၼရာဇႆ ဉတြာ ဓမၼံ သုခါ၀ဟံ ။
ယံ ကုသလံ = အၾကင္ကုသိုလ္ကို ၊
ပတၱံ = ရျပီး ၊
တႆ = ထိုကုသိုလ္၏ ၊
အာနဳဘာေ၀န = အာနဳေဘာင္ေတာ္အားျဖင့္ ၊
သေဗၺ = ခပ္သိမ္းကုန္ေသာ ၊
ပါဏိေနာ = သတၱ၀ါတို႔သည္ ၊
သဒၶမၼရာဇႆ = တရားမင္း ျဖစ္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား၏ ၊
သုခါ၀ဟံ = နိဗၺာန္ ခ်မ္းသာသို႔ ပို႔ေဆာင္တတ္ေသာ ၊
ဓမၼံ = တရားေတာ္ကို ၊
ဉတြာ = သိျမင္ကုန္သည္ျဖစ္၍ ။ ။

(၅) ပါပုဏႏၱဳ ၀ိသုဒၶါယ သုခါယ ပဋိပတၱိယာ ၊ အေသာက မနဳပါယာသ နိဗၺာန သုခ မုတၱမံ ။
၀ိသုဒၶါယ= စင္ၾကယ္ေသာ ၊
သုခါယ= ခ်မ္းသာေသာ ၊
ပဋိပတၱိယာ= ပရိတ္ေမတၱာ ဘာ၀နာကမၼ႒ာန္း စီးျဖန္းေသာ အက်င့္ျမတ္ျဖင့္ ၊
အေသာကံ= စိုးရိမ္ျခင္း အလ်ဥ္းမရွိထေသာ ၊
အနဳပါယာသံ= ခပ္သိမ္းေသာ အျပစ္တို႔မွ ကင္းေ၀းစြာထေသာ ၊
သုခံ= ခ်မ္းသာေသာ ၊
ဥတၱမံ= ျမတ္လွစြာေသာ ၊
နိဗၺာနံ= နိဗၺာန္ေရႊျပည္ ျမတ္႒ာနီသို႔ ၊
ပါပုဏႏၱဳ= ေရာက္ၾကပါေစကုန္သတည္း ။ ။

(၆) စိရံ တိ႒တု သဒၶေမာ ဓေမၼ ေဟာႏၱဳ သဂါရ၀ါ ၊ သေဗၺပိ သတၱာ ကာေလန သမၼာ ေဒေ၀ါ ပ၀ႆတု ။
သဒၶေမာ= သုတၱန္တပိဋကတ္ ၊ ၀ိနိယပိဋကတ္ ၊ အဘိဓမၼာပိဋကတ္ဟူေသာ ပရိယတၱိ သဒၶမသည္ ။
စိရံ= ၾကာျမင့္စြာ ၊
တိ႒တု= တည္တ့ံ၍ ေနပါေစကုန္သတည္း ၊
သေဗၺပိ= အလံုးစုံလည္းျဖစ္ကုန္ေသာ ၊
သတၱာ= သတၱ၀ါ အေပါင္းတို႔သည္ ၊
ဓေမၼ= တရားေတာ္၌ ၊
သဂါရ၀ါ= ရိုေသေလးျမတ္ျခင္း ရွိကုန္သည္ ၊
ေဟာႏၱဳ= ျဖစ္ၾကပါေစကုန္သတည္း ၊
ကာေလန= ရြာသင့္ေသာ အခ်ိန္ အခါ၌ ၊
ေဒေ၀ါ= မိုးသည္ ၊
သမၼာ= ေကာင္းမြန္ မွန္ကန္စြာ ၊
ပ၀ႆတု= ျမိဳ႕ျပျပည္ရြာ ၀ေျပာသာေအာင္ ရြာပါေစသတည္း ၊

(၇) ယထာ ရကၡႎ သုေပါရာဏာ သုရာဇာေနာ တေထ၀ိမံ ၊ ရာဇာ ရကၡတု ဓေမၼန အတၱေနာ၀ ပဇံ ပဇံ ။
သုေပါရာဏာ = ေရွး၌ျဖစ္ကုန္ေသာ ၊
သုရာဇာေနာ = မင္းေကာင္းမင္းျမတ္တို႔သည္ ၊
ပဇ ံ= တိုင္းသူျပည္သား ရွင္ လူအေပါင္းကို ၊
ရကၡႎသုယထာ = ေစာင့္ေရွာက္ၾကကုန္ဘိသကဲ့သုိ႔ ၊
တေထ၀ = ထို႔အတူသာလွ်င္ ၊
ရာဇာ = ျပည့္ရွင္မင္းၾကီးသည္ ၊
ဣဒံပဇံ = ယခုထင္ရွား တိုင္းသားျပည္သူ လူအမ်ားကို ၊
အတၱေနာ ဣ၀ = မိမိ၏ ရင္၀ယ္ျဖစ္ျငား ေမြးသည့္သားကဲ့သု႔ိ ၊
ဓေမၼန = မင္းက်င့္ဆယ္တန္ တရားမွန္ျဖင့္ ၊
ရကၡတု = ေစာင့္ေရွာက္ပါေစကုန္သတည္း ။ ။

ေခတ္ကာလကေလးငယ္မ်ား ကာေမသု အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ေခတ္ကာလကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ကာေမသု အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ကာေမသု မိစၧာစာရကံကို အမ်ိဳးသားမ်ားသာမက အမ်ိဳသမီးမ်ားပါ ထိုက္သည္ဆိုပါ လွ်င္ မည္သည့္အမႈမ်ိဳးမွာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ကံထိုက္ပါသနည္း။ အိမ္ေထာင္ မ႐ွိသူမ်ား လြတ္ လပ္စြာေနၾကလွ်င္ ကံထိုက္မထုိက္ ေျဖၾကားေပးပါဘုရား။

ကာေမသူတိ ေမထုနသမာစာေရသု။

ကာေမသူတိ - ကာေမသု ဟူသည္ကား၊ ေမထုနသမာစာေရသု - ေမထုန္အက်င့္တို႔၌။

မိစၧာစာေရာတိ ဧကႏၲနိႏၵိေတာ လာမကာစာေရာ။ [ ပဋိသံ၊ ႒၊ ၁၊ ၂၀၄]

မိစၧာစာေရာတိ - မိစၧာစာရဟူသည္ကား၊ ဧကႏၲနိႏၵိေတာ - စင္စစ္ကဲ့ရဲ႕ထုိက္ေသာ၊ လာမကာစာေရာ- ယုတ္မာေသာအက်င့္တည္း။

အထက္ပါဖြင့္ဆိုခ်က္အရ ကာေမသု မိစၧာစာရ - ဟူေသာပုဒ္တြင္ ကာေမသု အရ ေမထုန္မႈ႔၊ မိစၧာစာရ အရ စင္စစ္ဧကန္ အမွန္ပင္ ကဲ့ရဲ႕ထိုင္ေသာ ယုတ္ယုတ္မာမာျပဳက်င့္မႈ႔- ကို ယူရပါမည္။

မွန္ပါသည္။ ေလာကတြင္ ကိုယ့္လင္ ကုိယ့္မယား၊ စည္းစိမ္ခံစားဘက္ အခ်င္းခ်င္း သြားလာ ဆက္ဆံျခင္း ကို ပုထုဇဥ္တို႔ အျမင္ျဖင့္ အမွန္ပင္ကဲ့ရဲ႕ထုိက္ေသာ အမႈ႔ဟု မဆိုသာ၊ တိရိစၧာန္တို႔ကဲ့သုိ႔ အမိ, ႏွမ စသည္ မခြဲ လြန္ကဲစြာသာ ေတြ႔သမွ်မိန္းမ လာသမွ် ေယာက်္ား ၾကံဳသလုိသြားလာ ေပ်ာ္ပါးလွ်င္ကား ပညာ႐ွိတို႔အျမင္တြင္ စင္စစ္ကဲ့ရဲ႕ထိုက္ေသာ ယုတ္မာေသာ အမႈ႔ျဖစ္၏။

ထို႔ေၾကာင့္ ကာေမသု မိစၧာစာရ- အရ ကုိယ့္လင္ ကိုယ့္မယားမွ တစ္ပါး အျခားေယာက်္ား အျခားမိန္းမ တုိ႔ႏွင့္ ဆက္ဆံေပ်ာ္ပါးျခင္းကို ေကာက္ယူရ၏။

ထိုသို႔ ဆက္ဆံေပ်ာ္ပါးရာတြင္ --
(၁)။ အဂမနီယ၀တၳဳ - မသြားလာထိုက္ေသာ ၀တၱဳျဖစ္ ျခင္း။
(၂)တသႎၼ ေသ၀နစိတၱံ - ထုိ မသြားလာထုိက္ေသာ၀တၳဳ (မဆက္ဆံ မေပ်ာ္ပါးသင့္ ေသာမိန္းမ-ေယာက်္ားမ်ား) ၌ မွီ၀ဲလိုေသာ စိတ္႐ွိျခင္း။
(၃)၊ ေသ၀န ပေယာေဂါ - မွီ၀ဲမႈ႔ လံုးလျပဳျခင္း။
(၄)၊ မေဂၢန မဂၢပဋိပတၱိ အဓိ၀ါသနံ - မဂ္အခ်င္းခ်င္းက်င့္ျခင္း (ဆက္ဆံရျခင္း)ကို သည္းခံ သာယာျခင္း၊ ဟူေသာ ဤေလးပါးစံုမွ ကာေမသု မိစၧာစာရကံ ေျမာက္ပါသည္။

ကာေမသု မိစၧာစာရကံႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေမးခြန္း၏ အေျဖမ်ားတြင္ အဂမနီယ၀တၳဳ- အရ `မိန္းမႏွစ္က်ိပ္၊ ေပ်ာ္ေၾကာင္းသိပ္လည္း၊ မအိပ္ေလရာ´ ဟူသည့္အတိုင္း အမိေစာင့္ ေ႐ွာက္ေသာမိန္းမ အဖေစာင့္ေ႐ွာက္ေသာမိန္းမ- စေသာ မိန္းမ အမ်ိဳအစား ႏွစ္ဆယ္ကို ထုတ္ထုတ္ျပၾကရပါသည္။ ထိုမိန္းမ အမ်ိဳးအစား ႏွစ္ဆယ္ကို အႏွစ္ခ်ဳပ္လုိက္လွ်င္ ကာမပုိင္ မ႐ွိေသးေသာ အပ်ိဳႏွင့္၊ ေစ့စပ္ေၾကာင္းလမ္းထားသူ အပါအ၀င္ ကာမပုိင္ အ႐ွင္သခင္ လင္ေယာက်္ား႐ွိၿပီးျဖစ္ေသာ မိန္းမဟု ႏွစ္မ်ိဳးသာရပါသည္။

ဤတြင္ ၁။ နံပါတ္ အဂမနီယ၀တၳဳ အရ ကာမပုိင္ မ႐ွိေသးေသာ အပ်ိဳသည္ မိမိကာမကုိ မိမိပုိင္သျဖင့္ မည္သည့္ေယာက်္ားႏွင့္ ဆက္ဆံသည္ျဖစ္ေစ ကာေမသုမိစၧာစာရ မထိုက္ဟုဆုိပါသည္။
ေစ႔စပ္ထားသူမွအစ မိမိကုိ ပုိင္ဆိုင္သူ ႐ွိၿပီးျဖစ္ေသာ မိန္းမအတြက္ကား ထိုကာမပုိင္ ေယာက်္ားမွ တစ္ပါး အျခားေယာက်္ားႏွင့္ ဆက္ဆံလွ်င္ ကံထိုက္ပါသည္။

ေယာက်္ားဘက္တြင္ကား မိမိပုိင္ မိန္းမမွတစ္ပါး အျခားမည္သည့္ မိန္းမႏွင့္မဆို ကံထိုက္ပါသည္။ (အပ်ိဳႏွင့္ဆက္ဆံရာတြင္ မထိုက္ဟု ထင္ၾကသည္။ သတိျပဳပါ။) ျပည့္တန္ဆာမႏွင့္ ဆက္ဆံရာတြင္ ကုိယ့္ထက္အရင္ ေငြေပးထားသူ႐ွိက ေနာက္ေယာက်္ား ကံထိုက္၏။

ျပည့္တန္းဆာမဘက္ကလည္း ေငြလက္ခံထားၿပီး ထိုေယာက်္ားႏွင့္ မၿပီးျပတ္ခင္ အျခားေယာက်္ားကုိ လက္ခံလွ်င္ ကံထိုက္၏။

အိမ္ေထာင္မ႐ွိသူမ်ား လြတ္လပ္စြာေနၾကရာ၌ မယားအမွတ္ျဖင့္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံ လွ်င္ (မိဘ သေဘာတူတူ, မတူတူ) ဆႏၵ၀ါသီနီ - ဟူေသာ အလုိတူ၍ေနေသာ မယားအရာေျမာက္၍ ေယာက်္ား ကံ မထိုက္။ အမ်ိဳးသမီးဘက္တြင္လည္း ေစ့စပ္ထားသူ, ေငြေပးထားသူ စေသာ ပုိင္ဆုိင္သူ မ႐ွိေသးလွ်င္ ကံမထိုက္။
ဤကာေမသု မိစၧာစာရ အရာ၌ သြားလာအပ္သူ (ဆက္ဆံဘက္)က သီလ စေသာ ဂုဏ္ႏွင့္ ျပည့္စံုလွ်င္ အျပစ္ႀကီး၏။ သီလ စေသာ ဂုဏ္ကင္းလွ်င္ အျပစ္ငယ္၏။ [အဘိ၊ ႒၊ ၁၊ ၁၄၁၊]

သီလစေသာ ဂုဏ္ကင္းသူ၌လည္း အႏိုင္အထက္ ျပဳက်င့္လွ်င္ အျပစ္ႀကီး၏။ ႏွစ္ဦးသေဘာတူ၍ က်ဴးလြန္ရာ၌ အျပစ္ငယ္၏။

ႏွစ္ဦးသေဘာတူ ဆက္ဆံရာ၌လည္း ကိေလသာ အားႀကီး, မႀကီး၊ လံု႔လ အနည္း အမ်ား လုိက္၍ အျပစ္အႀကီး အေသးကြာျခား၏။ [ ဣတိ၀ုတ္၊႒၊ ၂၂၀]

ကာေမသု မိစၧာစာရကံ၏ အက်ိဳးရင္း, အက်ိဳးဆက္တုိ႔ကို အ႒ကထာထိုထိုမွ ထုတ္ႏုတ္၍ သုေတသန သ႐ုပ္ျပ အဘိဓာန္တြင္ `ကာေမသုကံ က်ိဳးျပစ္ဒဏ္ ထိမွန္ ၁၅ပါး´ ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္းျဖင့္ အျပစ္ ၁၅-ပါး ျပပါသည္။ ထို ၁၅-ပါးမွာ -
၁။ အပါယ္ေလးပါး လားရျခင္း၊
၂။ မိန္းမ,ပ႑ဳက္ျဖစ္ရျခင္း၊
၃။ ရန္သူႏွင့္ေတြ႕ရျခင္း၊
၄။ လူအမ်ားမုန္းျခင္း၊
၅။ အစား အေသာက္, အ၀တ္ အထည္, အိပ္ရာေနရာ ရခဲျခင္း၊
၆။ ဆင္းဆင္း ရဲရဲ အိပ္ရ, ႏိုးရျခင္း၊
၇။ အမ်က္ ေဒါသႀကီးျခင္း၊
၈။ ေလာကုတၱရာတရား မရႏုိင္ျခင္း၊
၉။ စည္းစိမ္ဥစၥာ ပ်က္ျပဳန္းရျခင္း၊
၁၀။ ယံုၾကည္မႈ ကင္းမဲ့ခံရျခင္း၊
၁၁။ ေဘးေတြ႕ရျခင္း၊
၁၂။ ယံုမွား သံသယမ်ားျခင္း၊
၁၃။ ခ်စ္သူတို႔ႏွင့္ ခဲြေနရျခင္း၊
၁၄။ အသက္တိုျခင္း၊
၁၅။ ဆင္းရဲႀကီးစြာ ေတြ႕ရျခင္း၊ ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။

ဤကာေမသု မိစၧာစာရကံႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးခြန္းတြင္ မပါ၀င္ေသာ္လည္း သိမွတ္စရာ, ဆင္ျခင္စရာတြ မ်ားလြန္းလွသျဖင့္ ဆရာ အဆက္ဆက္၏ အယူအဆ အမ်ိဳးမ်ိဳးကိုလည္း ဆက္လက္တင္ျပခ်င္ပါေသးသည္။

ကာေမသု မိစၧာစာရ ကံႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးစရာ ေစာဒကတက္စရာေတြက မ်ားလြန္း လွသျဖင့္ ေ႐ွးကပင္ ဆရာအမ်ား ေျဖၾကား ႐ွင္းလင္းခဲ့ၾကရ၏။ ထိုသုိ႔ ေျဖၾကား႐ွင္းလင္း ၾကရာတြင္ ေလ့လာမိသမွ် အစံုလင္စံုးက်မ္းမ်ားကား ေတာင္ၿမိဳ႕ ဆရာေတာ္၏ သၿဂႌဳလ္ ဘာသာဋီကာႏွင့္ လယ္တီပ႑ိတ ဦးေမာင္ႀကီး၏ ပရမတၳသံခိပ္ဋီကာတို႔ ျဖစ္ၾက၏။ ယခု ထုိက်မ္းမ်ားမွ ထုပ္ႏႈတ္၍ အေမးအေျဖ ပံုစံျဖင့္ ကူးယူေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။

ေမး။ ။ အေမွာင္တြင္း၌ သူ႔မယားကုိ ကုိယ့္မယားထင္မွတ္၍ သြားလာေသာ ေယာက်္ား, ကုိယ့္ခင္ပြန္း ထင္မွတ္၍ သည္းခံေသာ မိန္မတုိ႔အား ကံထိုက္ မထိုက္ ေျဖၾကား ေပးပါဘုရား။

အထက္ပါ အျဖစ္အပ်က္တြင္
(၁) နံပါတ္အရ မသြားလာသင့္ေသာ မိန္းမ, ေယာက်္ားမ်ားလည္းျဖစ္ေန၏။
(၂) နံပါတ္အရ မီွိ၀ဲလိုစိတ္လည္း ႐ွိ၏။
(၃) နံပါတ္အရ လံုးလလည္းျပဳ၏။
(၄) နံပါတ္အရ မဂ္အခ်င္းခ်င္း ပူးယွဥ္ျခင္းကုိလည္း သာယာ၏။
ဤသုိ႔ အဂၤါ ၄- ပါးလံုး ညီေသာၾကာင့္ ကာေမသု မိစၧာစာရ ကံထိုက္ ပါသည္။

ဤေနရာတြင္ လယ္တီပ႑ိတ ဦးေမာင္ႀကီးက (ပါဏာတိပါတ အရာတြင္ သတၱ၀ါျဖစ္ ျခင္း၊ သတၱ၀ါဟု အမွတ္႐ွိျခင္း၊ သတ္လုိျခင္း၊ သတ္ျခင္း၊ ေသျခင္းဟု အဂၤါငါးပါး႐ွိသကဲ့သုိ႔) အခ်ိဳ႕ဆရာတုိ႔ကား အဂမနီယ၀တၳဳ- ဟူ၍ အမွတ္႐ွိပါမွ ( မသြားလာသင့္ေသာ မိန္းမ, ေယာက်္ားမွန္းသိပါမွ) ကာေမသု မိစၧာစာရ ကံ ထိုက္သင့္သည္၊ မသိ၍မွားၾကရာ၌ မထုိက္သင့္ ဟု ယူလုိကုန္၏။

အဂမနီယ၀တၳဳသညိတာ= မသြားလာသင့္ေသာ ၀တၳဳဟု အမွတ္႐ွိျခင္း-ဟူ၍ အဂၤါတစ္ပါးတိုးကား ကာေမသု မိစၧာစာရ၏ အဂၤါကုိ ငါးပါးထားလုိၾကကုန္၏။ သုိ႔ရာတြင္ အ႒ကထာႀကီး၌ ေလးပါးမွ်သာ ျပဆုိၿပီး႐ွိ၍ မလြန္ဆန္ သာေခ်… ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳထားပါသည္။

ဘာသာဋီကာ ဆရာေတာ္ကလည္း `ခိုးယူေပါင္းသင္းလိုေသာစိတ္ မပါပဲ အထင္းမွာ၍ ျဖစ္ရေသာေၾကာင့္ အျပစ္ႀကီးလွမည္မထင္။ ထိုစကားမွန္၏- အခ်ိဳ႕ေနရာ၌ ကံထိုက္တိုင္း လည္း အျပစ္မႀကီး၊ ကံမထိုက္္ေသာ္လည္း အဘိဓမၼာသေဘာအရ ေစတနာယုတ္မာလွသျဖင့္ အျပစ္ႀကီးေလးေသာအရာ မ်ားစြာ႐ွိေပသည္´ ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳထားပါသည္။

ေမး။ ။ တိရိစၧာန္၊ မိန္းမလ်ာ၊ အ႐ူးမတုိ႔၌ သြားလာေသာ ေယာက်္ားတုိ႔အား မိစၧာစာရ ျဖစ္ မျဖစ္ ေျဖၾကားေပပါဘုရား။

ေျဖ။ ။ တိရိစၧာန္မ၌ အၿမဲလင္ျဖစ္ေသာ တိရိစၧာန္ထီး ႐ွိေနလွ်င္လည္းေကာင္း၊ နဂါး စသည္တုိ႔ကဲ့သို႔ ဆိုင္ရာမိဘက ေစာင့္ေ႐ွာက္ထားလွ်င္လည္းေကာင္း၊ မိစၧာစာရ ျဖစ္၏။ ထုိကဲ့သုိ႔ မ႐ွိလွ်င္ မိစၧာစာရ မျဖစ္။ (ဘာသာဋီကာ)

ဘူရိဒတ္ နဂါးမင္းႀကီးသည္ သီလေဆာက္တည္ေၾကာင္း၊ ယုန္, ဖ်ံ, ေျမေခြး, ေမ်ာက္ တို႔သည္လည္း သီလေဆာက္တည္ေၾကာင္းကို က်မ္းဂန္တို႔၌ လာ႐ွိေသာေၾကာင္႕ တိရစၦာန္တုိ႔မွာလည္း ငါးပါး႐ွစ္ပါးစေသာ သီလမ်ားလည္း ႐ွိသည္ပင္ျဖစ္၏။

ထို႔ေၾကာင့္တိရိစၧာန္၌ေသာ္လည္းမသြားလာအပ္ေသာအဂမနီယ၀တၳဳ၌သြားလာလြန္က်ဴးလွ်င္ကံထုိက္၏။
(သံခိပ္ ဋီကာ)

[ကာမပုိင္႐ွိေသာ မိန္းမတို႔သည္ လူဇာတ္မဟုတ္ေသာ တိရိစၧာန္ထီးတို႔ႏွင့္ က်ဴးလြန္ရာ ၌လည္း ကာေမသု မိစၧာစာရ ျဖစ္၏။ မလႅိကာမိဖုရား၀တၳဳကုိ ေထာက္ပါ။ (သံခိပ္ ဋီကာ)]
`
(၄)- နံပါတ္အဂၤါ မေဂၢန မဂၢပဋိပတၱိ- အရ မဂ္သည္ ပႆာ၀မဂ္ (vagina)၀စၥမဂ္ (anus)မုခမဂ္ (mouth) ဟူ၍ သံုးပါး႐ွိ၏။ ထိုမဂ္သံုးပါးလံုး၌ပင္ က်ဴးလြန္က ကံထိုက္၏ ဟု ဆံုးျဖတ္ေတာ္မူကုန္၏။

ေယာက်္ားခ်င္းခ်င္းေသာ္လည္း ၀စၥမဂ္, မုခမဂ္တို႔၌ သြားလာလြန္က်ဴးလွ်င္ ကာေမသု မိစၧာစာရ ျဖစ္၏ ဟု ဆရာႀကီးတုိ႔ အလုိ႐ွိေတာ္မူကုန္၏။ ထံုးစံဓမၼတာ ျဖစ္၍သာ မိန္းမကို ကာေမသု မိစၧာစာရ ၀တၳဳ အထည္ကိုယ္ ဆုိရသည္။ ေယာက်္ားကိုလည္း ကာေမသုမိစၧာစာရ ၀တၳဳ အထည္ကိုယ္ႀကီး ဟု ဆိုသင့္၏ ဟု သေဘာက် ႏွစ္သက္ေတာ္မူကုန္၏။

အ႐ူးမကို မိဘစသည္တုိ႔က အုပ္ထိန္းလ်က္ ႐ွိေသးလွ်င္ မိစၧာစာရျဖစ္၏။ အအုပ္ အထိန္း မ႐ွိသူမွာ မိစၧာစာရ မျဖစ္။ (ဘာသာဋီကာ)

ေမး။ ။ ေယာက်္ားတစ္ေယာက္ကို မိန္းမေတြက ႀကိဳးတုပ္၍ က်ဴးလြန္ၾကရာ ထိုေယာက်္ား ကံထိုက္မထိုက္ ေျဖၾကားေပးပါဘုရား။

ေျဖ။ ။ မိမိက လံုးလမျပဳပဲ သူတစ္ပါးက လံုးလျပဳသည္ကို သာယာလွ်င္ ၃-နံပါတ္ အဂၤါျဖစ္ေသာ ပေယာဂ - မပါေသာေၾကာင့္ `ကံ မထိုက္´ဟု အပေရ ဆရာတို႔ဆုိၾက၏။ ဧေကဆရာတို႔ကမူ `လံုးလပေယာဂ မပါေသာ္လည္း မွီ၀ဲလုိေသာ စိတ္႐ွိလွ်င္ ကံေျမာက္ သည္´ဟု ဆံုးျဖတ္ၾက၏။ အခ်ိဳ႕အခါ၀ယ္ မိန္းကေလး ဘက္၌ လံုးလပေယာဂမျပဳပဲ ကိစၥၿပီး ႏိုင္သည္ ဟု သံုးသပ္ၾက၏။ (ဘာသာဋီကာ)

ထိုကဲ့သို႔ ပေယာဂမပါပဲ ကိစၥၿပီးႏိုင္လွ်င္ အဂၤါေလးပါးမ႐ွိထုိက္ ပေယာဂကို ခ်န္ထား၍ သံုးပါးသာ ျပထုိက္၏။ အ႒ကထာမွာလည္း အဂၤါေလးပါးပင္ လာသည္မဟုတ္ပါေလာ ဟူျငား အံ့...
ေသ၀နပေယာဂ (မွီ၀ဲေၾကာင္း လံု႔လျပဳမႈ) ကုိ ေယဘုယ်နည္းအားျဖင့္ ရသင့္ရထုိက္၍ အ႒ကထာ ဆိုေတာ္မူသည္။ ဧကႏၲမုခ် အဂၤါမဆုိသင့္ အကယ္၍ ပေယာဂ႐ွိပါမွ မိစၧာစာရကံ ထိုက္သည္ဆုိလွ်င္ မိန္းမတို႔၌ ပေယာဂဗ်ာပါရသည္ လြန္စြာနည္းပါး၏။

ထို႔ေၾကာင့္ မာတုဂါမ တုိ႔၌ ကာေမသုမိစၧာစာရကံ ေျမာက္ခဲႏိုင္မွ် ျဖစ္ရာ၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ပေယာဂအဂၤါကုိ မ်ားစြာ အေေရးႀကီးေသာ အခ်က္၌ မထားပဲ အဂမနီယ၀တၳဳ၌ မဂ္အခ်င္းခ်င္း ပူးယွဥ္၍ သာယာလွ်င္ ကံေျမာက္၏ဟု အေရးႀကီးစြာ ဆံုးျဖတ္သင့္၏။(သံခိပ္ဋီကာ)

ဤကား အ႒ကထာ ဋီကာတို႔ကို ၾကည့္႐ႈသံုးသပ္၍ ဆရာျမတ္တုိ႔ ေျဖ႐ွင္းဆံုးျဖတ္ အပ္ေသာ အဓိပၸါယ္ အယူအဆတို႔တည္း။ အခ်ဳပ္ အျဖစ္ `ကာေမသု မိစၧာစာရ- ဟူသည္ ေမထုန္ အမႈတို႔၌ စင္စစ္ကဲ့ရဲ႕ထိုက္ေသာ ယုတ္ယုတ္မာမာျပဳက်င့္မႈတည္း´ဟူေသာ အ႒ကထာဖြင့္ အနက္ကို မွတ္သားႏုိင္လွ်င္ လံုေလာက္ပါသည္။

မွန္ပါသည္၊ လြန္လြန္ကဲကဲ ယုတ္ယုတ္မာမာ ျပဳက်င့္လွ်င္ မည္သူႏွင့္မဆုိ ကာေမသု မိစၧာစာရ ကံထုိက္ေၾကာင္း ေ႐ွးဆရာျမတ္တုိ႔ ႏွစ္သက္လက္ခံ ေတာ္မူၾကသည္။

စြယ္စံုေက်ာ္ထင္က်မ္းတြင္ `မိစၧာျဖစ္ဖြယ္၊ အိမ္႐ွင္၀ယ္၊ ေလးသြယ္႐ွိ၏ အဘယ္နည္း´ ဟူေသာ ၾကည့္ကန္႐ွင္ႀကီး၏ အေမးကို က်ီးသဲေလးထပ္ ဆရာေတာ္က ဤသို႔ေျဖေတာ္မူ သည္။

`အကာေလ အေဒေသ အဓေမၼန အနေဂၤန ေသ၀ႏၲႆ သဒါေရပိ မိစၧာစာေရာ ေဟာတိ´

အကာေလ- ေရာဂါေရာက္ေသာ အခါ, ကုိယ္၀န္ အလြန္ရင့္၍ မျပဳသင့္ေသာ အခါ၌ လည္းေကာင္း၊ အေဒေသ- မိဘဆရာ သူတကာတုိ႔ ျမင္သာသျဖင့္ မသင့္ေသာ အရပ္၌ လည္းေကာင္း၊ အဓေမၼန- က်င့္႐ုိးမဟုတ္ က်င့္သျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အနေဂၤန- ေဆး၀ါးမွီ၀ဲ ႐ွိၿမဲအဂၤါထက္ လြန္ေစသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေသ၀ႏၲႆ- မွီ၀ဲေသာသူအား၊ သဒါေရပိ- မိမိ မယား၌လည္း၊ မိစၧာစာေရာ- မွားေသာအက်င့္သည္၊ ေဟာတိ- ျဖစ္၏။-ဟု ဆဂတိဒီပနီ၌ လာသည္။

မႏု၀ဏၰနာ အမည္႐ွိေသာ ဓမၼသတ္၌ကား- `ခရီေ၀းစြာ၊ လာသည့္အခုိက္၊ ၀မ္း၌ကုိယ္ ၀န္၊ ျပင္းထန္ပူဆာ၊ ေရာဂါႏွိပ္စက္၊ တစ္ခ်က္႐ူးသြပ္၊ ဤေလးရပ္သည္ မစပ္႐ွက္သင့္ အခါတည္း´ ဟူ၍ဆိုသည္။

မဃေဒ၀၌လည္း `စြန္းတပ္ရာဂ၊ သူ႔သက္မွ်၌၊ ကာမမုိက္မႊန္၊ က်င့္က်ဴးလြန္က၊ ကၽြန္ဖြယ္ ကၽြန္လိပ္၊ ဆိုရိပ္ဓမၼသတ္၊ ေလာကီျဖတ္လည္း၊ မလြတ္ေနာင္လာ၊ သံသရာ၀ယ္၊ ပါယ္႐ြာလားစု၊ ပါပမႈ႔တည္း´ ဟု စပ္ဆိုေတာ္မူ၏။ (၂၃၃)

ကာမေရာဂါ ကုိယ္တြင္းနာကို ဟိရိဩတၱပ္ ပညာညႇပ္၍ ႏိွပ္ကြပ္ႏိုင္ပါေစ။

အ႐ွင္ေကာ၀ိဒ (ေယာ)

ေမေမ့သား

ႏုိက္ကလပ္မွ ျမတ္ဗုဒၶ (၁)

ႏုိက္ကလပ္မွ  ျမတ္ဗုဒၶ (၁)

အရွင္ဧသက

             အေမရိကန္ႏုိင္ငံ၊ ေလာ့စ္ အိမ္ဂ်လိစ္ၿမဳိ႕ရဲ ႔စားေသာက္ဆုိင္ႀကီးတစ္ဆုိင္မွာ ျမန္မာအလုပ္သမားေလး
ရန္မ်ဳိးေအာင္ဟာ ဆူရွီလိပ္ရင္း ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ေတြ တတြတ္တြတ္ရြတ္ေနရွာတယ္။ သူ႔ဘ၀သူ႔အခက္အခဲ
သူ႔ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ေအာင္ျမင္ဖုိ႔အတြက္ ဘုရားသာ အားကုိးရာရွိ ေတာ့တယ္လုိ႔  သူယုံ ၾကည္ထားလုိ႔ပါ။

         သူ႔ရည္ရြယ္ခ်က္ဆုိတာ
ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာဖုိ႔ သူေ႒းျဖစ္ဖုိ႔ ဘ၀
ေအာင္ျမင္ဖုိ႔  ခ်စ္တဲ့သူနဲ႔အတူလက္
တြဲၿပီး သာယာတဲ့ဘ၀ခရီးေလွ်ာက္
လွမ္းႏုိင္ဖုိ႔ ဆုိတဲ့လူငယ္တုိ႔သဘာ၀
ရွိတတ္တဲ့ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြေတာ့
့မဟုတ္ပါဘူး၊ လူငယ္နဲ႔မလုိက္ကိုယ့္
အေျခအေနနဲ႔ မတတ္ႏုိ္င္တဲ့ ေမွ်ာ္
မွန္းခ်က္တစ္ခု သူ႔မွာရွိေနလုိ႔ပါ။
     သူ႔ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ဆုိတာ ၂၀၁၀
ခု၊ ၾသဂုတ္လက စတင္ခဲ့တာပါ။
သူအလုပ္လုပ္တဲ့စားေသာက္ဆုိင္
ကလူသုံးရာေက်ာ္စားႏုိင္တဲ့ဆုိင္ႀကီးပါ။
အာရွအစားအစာမ်ဳိးစုံရႏုိင္ပါတယ္။ ဂ်ပန္စာျဖစ္တဲ့ ဆူရွီဌာနမွာရန္မ်ဳိးေအာင္က ဆူရွီလိပ္ရသူပါ။
       ရန္မ်ဳိးေအာင္ဟာတေန႔ေတာ့အလုပ္ကအျပန္ေရမုိးခ်ဳိးၿပီးအနားယူေနခ်ိန္မွာႏုိက္ကလပ္သြားခ်င္တဲ့စိတ္ေတြ
ေပၚလာခဲ့တယ္။ အေသာက္အစား အေပ်ာ္အပါးလဲ ၀ါသနာပါသူမဟုတ္ေတာ႔လုိ ့  သြားခ်င္တဲ့ စိတ္ေတြမၿဖစ္ခဲ့
တာလည္းႀကာခဲ့ပါၿပီ။ ဒီေန ့ေတာ့ ဘာေႀကာင့္လုိ႔ရယ္မသိသြားခ်င္တဲ့စိတ္ေတြ ျပင္းျပင္းျပျပ ျဖစ္ေနတယ္ေလ။
မေတာ္ပါဘူးဆုိၿပီး တီဗြီၾကည့္လုိက္ ပုတီးစိတ္လုိက္နဲ႔ေျဖေဖ်ာက္ဖုိ႔ႀကဳိးစား ခဲ့တယ္။မရဘူး၊ မသြားရ မေနႏုိင္
ေလာက္ေအာင္ျဖစ္ေနတယ္။ ကဲ ဒီေလာက္ေတာင္ရွိရင္သြားမယ္ဆုိၿပီး ဘယ္သူမွမေခၚ ဘယ္သူမွမတုိက္တြန္းပဲ
သြားခ်င္လွတဲ့ဆႏၵကုိ ေရွ႕တန္းတင္ၿပီးထြက္ခဲ့ေတာ့တယ္။
        ႏုိက္ကလပ္ဆုိလုိ ့ အျခားဆုိင္ေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ သူအလုပ္လုပ္တဲ့ဆုိင္ပါ။ ေန႔ခင္းမွာ စားေသာက္ဆုိင္
လုပ္ၿပီး ည ၁၀-နာရီေက်ာ္မွ ၂-နာရီအထိ ႏုိက္ကလပ္အျဖစ္ ဖန္တီးျပင္ဆင္လုိက္တာပါ။
       ဆုိင္ထဲေရာက္သြားရင္ပဲ “ဘုရား-- ဘုရား--”လုိ႔ေရရြတ္တမ္းတမိၿပီး တအံ့တၾသ ေငးေမာၾကည့္ေနမိတယ္။
တဘက္နံရံမွာရွိေနတဲ့ (၁၀)ေပခန္႔ရွိတဲ့ ဘုရားဆင္းတုေတာ္ႀကီးကုိ သူအလုပ္လုပ္တုိင္းျမင္ေနက်ပါ။ဆုိင္မွာ
အလွအပအျဖစ္ထားတယ္လုိ႔ပဲ သူနားလည္ထားခဲ့ပါတယ္။ ဒီျမင္ကြင္းမ်ဳိးျမင္ရလိမ့္မယ္လုိ႔ သူမေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ဘူး။
ခုေတာ့ ဘုရားခမ်ာ ဗယုတ္သုတ္ခနဲ ့ လွဳပ္လွဳပ္ရြရြ ျမဴးတူးေပ်ာ္ပါးေနတဲ့ ကာမေမွာင္ေတာထဲမွာ သီတင္းသုံး
ေတာ္မူေနရရွာတယ္။   

        လူငယ္ လူရြယ္ (၁၀၀)ခန္႕တုိ႔က ရုပ္ပြားေတာ္
ႀကီး၀န္းက်င္မွာ ဖုိမအစုံစုံ ယစ္မူးအဟုန္ျဖင့္ အစြမ္း
ကုန္ ျမဴးတြန္႕ေနၾကတယ္။ ဘုရားရဲ႕ေရွ႕တည့္တည့္
(၁၀)ေပခန္႔အကြာမွ ခုံေပၚမွာေတာ့ လက္တစ္၀ါးခန္႔
အ၀တ္ေလးမ်ားဖုံးအုပ္ထားတဲ့ ညဥ့္ငွက္မေလးမ်ားက
သူတုိ ့ကုိိယ္အလွ သူ႔တုိအကေတြနဲ ့ ကာမေမွာင္ကုိ
ေမွာင္သည္ထက္ေမွာင္ေအာင္ ဆြဲေဆာင္ေနျပန္တယ္။
ဘုရားေနာက္ေၾကာနံရံမွ ထြက္လာတဲ့မွိတ္ခ်ီဖြင့္ခ်ီေရာင္
စုံမီးဆလုိက္မ်ားက ဘုရားဦးေခါင္းေတာ္ေဘး၀န္းက်င္
ကုိျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ညဥ့္ငွက္မေလးမ်ားရဲ႕ကုိယ္အလွကုိ
ျမင္သာေအာင္ထုိးျပေနျပန္တယ္ေလ။ဘုရားက ေရာင္ျခည္ေတာ္ျဖင့္ထုိးျပေနသလုိ စီမံထားေလသလားေတာ့မသိ။ 
       ဆင္းတုကုိယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးက“ငါဘုရား အဇပါလေညာင္ပင္ေအာက္ သီတင္းသုံးစဥ္က မာရ္နတ္ရဲ႕သၼီးမ်ား
ျဖစ္တဲ့ တဏွာ၊ရတီ၊ရာဂါ တုိ႔ညီမသုံးေယာက္က ငါဘုရားကုိ လာျဖားေယာင္းဖူူးတာ တစ္ခါပဲရွိခဲ့ဖူးတယ္။ ဒီအျဖဴမ
ေလးေတြက ညတုိင္းလာျဖားေယာင္းေနပါလား ”လုိ႔  ေတြးထင္ေတာ္မူေလမလားမသိ။ ရန္မ်ဳိးေအာင္ေတာ့
ဘုရားႀကီးအတြက္ စိတ္မသက္မသာျဖစ္ခဲ့ရၿပီ။
      ရန္မ်ဳိးေအာင္ဟာ ေမာင္မယ္အစုံမ်ားကုိ တုိးေ၀ွ႔ၿပီး ဘုရားအနီးခ်ဥ္းကပ္သြားခဲ့တယ္။ အလား--လား-- ပုိဆုိး
ပါလား။ စကပ္ေလးတုိနန္႔နန့္နဲ႔မိန္းကေလးက ဘုရားခုံေပၚထုိင္ၿပီး ဘုရားေပါင္ေတာ္ကုိ သူ႔ေပါင္ နဲ႔ထိထုိင္ကာ
စတုိင္က်က်နဲ႔ အရက္ခြက္ကုိကုိင္လုိ႔၊ တစ္ခ်ဳိ႕က ဘုရားေျခေတာ္ လက္ေတာ္ေတြေပၚမွာ အရက္ခြက္ေတြတင္
ထားျပန္တယ္။ ဒီထက္ဆုိးတာကမိန္းကေလးက ဘုရားကုိေက်ာမီေနၿပီး သူ႔တြဲဖက္ေကာင္ေလးက ဘုရားေပၚ
လက္ေထာက္ကာ ပူးကပ္ပြတ္သပ္လုိ႔ ရစ္မူးေနျပန္တယ္။
       ရန္မ်ဳိးေအာင္ဟာ ဘုရားရုပ္ပြားေတာ္ႀကီး၀န္းက်င္မွာ ျဖစ္ပ်က္ေနပုံမ်ားကုိၾကည့္ၿပီး ေဒါသေတြေခ်ာင္းေခ်ာင္း
ထြက္မိတယ္၊ျဖစ္ႏုိ္င္ရင္၀ါးရင္းဒုတ္နဲ႔့ အားလုံးကုိေမာင္းထုတ္ပစ္လုိက္ခ်င္တယ္။မျပဳ၀ံ့ပါေပ၊“ခါက်ဥ္ေကာင္မာန္ႀကီး
ေပမဲ့ ေတာင္ႀကီးကုိတဲ့ၿဖဳိမယ့္ႀကံ ခါးကမသန္”ဆုိသလုိ သာမန္အလုပ္သၼားေလး ရန္မ်ဳိးေအာင္ဘာတတ္ႏုိင္ပါမည္နည္း။

      ရန္မ်ဳိးေအာင္ဟာ ဘုရားရုပ္ပြားေတာ္ႀကီးကုိၾကည့္ၿပီး
ႀကိတ္မနုိ္င္ခဲမရၿဖစ္ေနရတယ္၊လႈပ္လႈပ္ရြရြတြန္႔လိမ္ပြတ္သပ္
ေနတဲ့ျမင္ကြင္း၊ ျမဴးၾကြဆူညံေနတဲ့ဂီတသံ၊ ေထာင္းေထာင္း
မႊန္ေနတဲ့အရက္နံံ႔၊ မ်က္ႏွာ ေတာ္တည့္တည့္မွာတစ္ကုိယ္
လုံးနီးပါးေပၚေနတဲ့ကေျခသည္မေလးေတြရဲ႕တုန္ကာလုပ္ကာ
ျမဴဆြယ္ျပေနတဲ့အက၊ဒီ၀န္းက်င္မွာေနရရွာတဲ့ဘုရားရုပ္ပြား
ေတာ္ႀကီးခမ်ာ ဆင္းရဲရွာမွာပဲေနာ္လုိ႕ သူ႕အေတြး သူ႕အျမင္
နဲ႔ ရုပ္ပြားေတာ္ႀကီးကုိ သိပ္သနားေနမိတယ္။ ဘုရားဆုိတာ
သနားစရာမဟုတ္ေပမဲ့ သူ႔ရင္ထဲမွာ ေတာ့ တကယ္သနား
ေနမိတယ္။ ဘုရားနဲ႔ ဒီ၀န္းက်င္က လုံး၀ဆန္႔က်င္ေနတယ္ေလ။ ဘုရားရုပ္ပြားေတာ္ရဲ ့မ်က္ႏွာေတာ္ကုိစုိက္ၾကည့္မိ
ရာက  သူ႔ရင္ထဲမွာ “ဒါယကာေလး ရန္မ်ဳိိးေအာင္၊ ငါဘုရားကုိ  တစ္ျခားေနရာကုိ  ပင့္ႏုိင္ရင္ ပင့္စမ္းပါကြာ” လုိ႔
မိန္႔ေတာ္မူေနသလုိ ခံစားမိျပန္တယ္။
          ျဖစ္ႏုိင္တယ္၊ ဒီေန႔ည ဒီေနရာကုိေရာက္လာရျခင္းမွာ သာမန္ေရာက္လာျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္၊ လာခ်င္တဲ့ဆႏၵေတြ
ျပင္းျပလြန္းလုိ႔ အေရာက္လာခဲ့ရတာ။ ဘုရားေစာင့္နတ္ေတြကမ်ား ဒီျမင္ကြင္းကုိ ေခၚျပေလသလား မသိ။ မည္သုိ႔ပင္
ျဖစ္ေစအေျခအေနအရပ္ရပ္ကုိ သူသိလုိက္ရၿပီ။ အမ်ဳိးဘာသာသာသနာအတြက္လူတုိင္းမွာ တာ၀န္ရွိတယ္။ တာ၀န္
ရွိသူဟာ တာ၀န္ကုိသိရမယ္။ သိသည့္အတုိင္းလဲ ေဆာင္ရြက္ရမယ္။ ရန္မ်ဳိး ေအာင္ဟာ  လူငယ္ေပမဲ့ စိတ္ထားေသး
ငယ္သူေတာ့မဟုတ္။ တာ၀န္ရွိလာရင္ ေဆာင္ရြက္ရန္အဆင္သင့္၊ သာသနာအတြက္ဆုိရင္ ပုိလုိ႔ပင္ ႀကဳိးစားခ်င္သူ။
ဒီကာမေမွာင္အတြင္းက ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ ႀကီးကုိ ပင့္ထုတ္ ရမယ့္တာ၀န္ဟာငါ့တာ၀န္လုိ႔ ဦးထိပ္မွာတင္ကာခံယူ
လုိက္ေတာ့တယ္။  “ဘုရားရုပ္ပြား ေတာ္ႀကီးကုိ ငါရေအာင္ပင့္မယ္”လုိ႔ု  သံဒိ႒ာန္ခ် ဆုံးျဖတ္လုိက္တယ္။ သူရဲ့
အဓိပတိစြမ္းအားရွိတဲ့ ဆႏၵအလင္းေရာင္္ဟာ ဒီ၀န္းက်င္ ကာမေမွာင္ ကုိေက်ာ္လြန္ကာ ေတာက္ပခဲ့ေပၿပီ။
          ရန္မ်ဳိးေအာင္ဟာ ေနာက္ေန႔မွာေစာေစာအလုပ္ဆင္းျဖစ္တယ္။ ဆူရွီဘားမွာ အလုပ္လုပ္ရင္း ဆုိင္ရွင္
သူေ႒းအလာကုိ ေစာင့္ေနတယ္။သူေ႒းေရာက္လာၿပီးခဏမွာ ဘုရားအတြက္ဆႏၵျပင္းျပေနတဲ့ ရန္မ်ဳိးေအာင္ဟာ
ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ သူေ႒းရုံးခန္းထဲသုိ႔၀င္ခဲ့ရာ မေခၚပဲနဲ႕ေရာက္လာတဲ့ အလုပ္သၼားကုိ  သူေ႒းက ခပ္စိမ္းစိမ္းေမာ့ၾကည့္
တယ္။ “သူေ႒းကုိ ေျပာစရာရွိလုိ႔ပါ”။  “ေအး-ေျပာ”။  “ဒီဆုိင္ထဲက ဗုဒၶပုံေတာ္ႀကီးကုိ ကြ်န္ေတာ့္ကုိ ေရာင္းပါ၊
ဘယ္ေလာက္ေပးရမလဲ။ ဒါမွမဟုတ္ကြ်န္ေတာ္လုပ္ခမယူပဲ တႏွစ္လုပ္ေပးပါ့မယ္”။  ရန္မ်ဳိးေအာင္ဟာ သူ့ႀကံ
စည္ထားတဲ့အတုိင္း ေဟာေဟာဒုိင္းဒုိင္းေျပာခ်လုိက္တယ္။ သူေ႒းက ဒီေကာင္ မတန္မရာ ဘာေတြလာေျပာေန
တာလဲဆုိတဲ့သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ေလွာင္ၿပဳံးၿပဳံးလုိက္ၿပီး ဦးေခါင္းကုိ ျငင္သာစြာရမ္းျပလုိက္ေတာ့ ရန္မ်ဳိးေအာင္ေခါင္းငုိက္
ဆုိက္ျဖင့္ အခန္းထဲကထြက္ခဲ့ရရွာေတာ့တယ္။ ေျပာဆုိမာန္မဲ မလႊတ္လုိက္သည္ကုိပင္ ေက်းဇူးတင္ရမလုိ။

       ရန္မ်ဳိးေအာင္ဟာ အေလွ်ာ့မေပးစိတ္ဓါတ္မက်ခဲ့၊
ဆုိင္မန္ေနဂ်ာအမ်ဳိးသၼီးထံခ်ဥ္းကပ္ၿပီး သူေ႒းကုိကူညီ
ေျပာေပးပါရန္ အသနားခံခဲ့တယ္။ မန္ေနဂ်ာကလဲမျဖစ္
ႏုိင္ေၾကာင္း ႏွစ္သိ္မ့္စကားသာေျပာတယ္။ရင္းႏွီးေနလို ့
မန္ေနဂ်ာကုိေတာ့ အခြင့္သင့္တုိင္း အကူအညီေတာင္း
ျဖစ္တယ္။ ဘာမွေတာ့ အေၾကာင္းမထူးခဲ့။တေန႔ေတာ့
မန္ေနဂ်ာကုိေျပာမိတယ္  “ ဒီဗုဒၶရုပ္ပုံေတာ္က ငါတုိ႔
့ဗုဒၶဘာသာေတြအတြက္ အထြတ္အျမတ္ကုိးကြယ္တဲ့ဗုဒၶ၊
နင္တုိ႔ ကုိးကြယ္တဲ့ ဘုရားကုိ အခုလုိမရုိမေသ မဖြယ္
မရာေတြ ျပဳလုပ္ေနတာကုိ ေတြ႕ရင္ နင္တုိ႕ႀကဳိက္ပါ့
မလား။ ငါတုိ႔ဗုဒၶကုိ ဒီလုိျပဳလုပ္ေနတာကုိျမင္ရေတာ့ ငါသိပ္စိတ္ဆင္းရဲရတယ္။” လို ့မေအာင့္ပဲ ခံစားမိတဲ့
အတိုင္းေျပာခ်လုိက္မိတယ္။ သူတုိ႔အားလုံးက ဗုဒၶဘာသာ မဟုတ္ၾကဘူးေလ။ ရန္မ်ဳိးေအာင္ စကားေၾကာင့္
မန္ေနဂ်ာ ငုိင္ၿပီး ေတြေ၀သြားတယ္။ သူေျပာတာ အမွန္တရားပဲလုိ႔ ယူဆသြားပုံရတယ္။ အသိတရားရွိသူတုိင္း
အမွန္တရားကုိ လကၡံၾကမည္သာ…။
    ေျပာခ်င္တာေတြ ေျပာလုိက္ရလုိ႔ ရန္မ်ဳိးေအာင္ရင္ထဲမွာ အနည္းငယ္ေပါ့သြားတယ္။ သူေ႒းကုိလဲေျပာျပလိမ့္
မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္မိရင္း ေက်နပ္ေနမိတယ္။
    ရန္မ်ဳိးေအာင္မွာ သူေ႒းက မခန္႔ပါပဲ အလုပ္တစ္ခုတုိးခဲ့ၿပီ္၊ အလုပ္ကုိေစာေစာလာၿပီး ညကျမဴတူးေပ်ာ္ပါး
ေသာက္စားၾကရင္း ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ႀကီးေပၚမွာ တင္ထားခဲ့တဲ့အရက္ခြက္ေတြ၊ ေပက်န္ေနတဲ့အရက္စက္ေတြ၊
ဘုရား၀န္းက်င္မွာ စြန္႔ပစ္သြားႀကတဲ့အရက္ခြက္ေတြကုိ သုတ္သင္ရွင္းလင္းတယ္။ ၿပီးရင္ သရဏဂုံသုံးပါးနဲ
ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ကုိးပါးကုိ အေခါက္ေခါက္အခါခါရြတ္ဆုိၿပီး ပူေဇာ္ကန္ေတာ့တယ္၊ ဘုရားႀကီးကိုပင့္ႏုိင္ရပါလုိ
၏လို ့လည္းအႀကိမ္ႀကိမ္ဆုေတာင္းမိတယ္္။ ဒါသည္ပင္ သူ႔ရဲ႕ေန႔စဥ္အလုပ္၊ ေန႔စဥ္ကုသုိလ္ တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ေလၿပီ…။
         ဒီလုိနဲ႔ ရက္ေတြ လေတြေျပာင္းခဲ့ေပမဲ့ ရန္မ်ဳိးေအာင္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကေတာ့ ဘာမွအေကာင္ အထည္
ေပၚမလာေသး။ “ဆႏၵ၀ေတာ ကိ ံနာမကိစၥံ န သိဇၥ်တိ” (ျပင္းထန္ေသာဆႏၵရွိသူသည္ ဘယ္ကိစၥမဆုိ မၿပီးသည္
မည္သည္မရွိ)ဆုိသည့္အတုိင္း ဘုရားပင့္လုိတဲ့ဆႏၵက ပုိလုိ ့ပုိလုိ ့ပင္ တုိးလာမိတယ္။ ဒုတိယအႀကိမ္ သူေ႒းရုံးခန္း
ထဲသုိ႔ ၀င္ခဲ့မိျပန္တယ္။  
        “သူေ႒းကုိ ေဒၚလာ ေျခာက္ေထာင္လဲေပးပါ့မယ္၊ ေျခာက္လလဲ လုပ္အားခမယူပဲ အလုပ္လုပ္ေပးပါ့မယ္၊
ေက်းဇူးျပဳၿပီး ဗုဒၶပုံေတာ္ႀကီး ကြ်န္ေတာ့္ကုိ ေရာင္းေပးပါ”၊ ရန္မ်ဳိးေအာင္က ဒီတခါေတာ့ ပုံစံတစ္မ်ဳိးျပင္ၿပီးေတာင္း
ဆုိလုိက္တယ္္။ သူေ႒းရဲ႕မ်က္ႏွာဟာ ပထမအခါလုိမဟုတ္ေတာ့လုိ ့ရန္မ်ဳိးေအာင္အားတက္မိ တယ္္။မန္ေနဂ်ာက
လဲ ေျပာထားလိမ့္မယ္လုိ ့သူထင္ျမင္မိတယ္။  “မင္း ဒီေလာက္ေတာင္လုိခ်င္ေနရင္  ဒီေနရာမွာ အစားထားဖုိ႔
နဂါးႀကီးတစ္ေကာင္ရွာေပးပါ”။ ရန္မ်ဳိးေအာင္ သိပ္ေပ်ာ္သြားတယ္၊ “ဟုတ္ကဲ့၊ ကြ်န္ေတာ္ ရွာေပးပါ့မယ္”လို႕
၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ ကတိေပးလုိက္တယ္။ အလုပ္အားရက္တုိင္း ရန္မ်ဳိးေအာင္ နဂါးရွာပုံေတာ္ဖြင့္ေလၿပီ။
သူငယ္ခ်င္း ကုိမုိး၀င္းတုိ႔ဇနီးေမာင္ႏွံကလည္းကူညီရွာေပးတယ္။ ေလာ့စ္ အိမ္ဂ် လိစ္မွာရွိတဲ့ ဆုိင္ေပါင္းစုံကုိ
အႏွံ႔ေရာက္ခဲ့့ၿပီ။ အသိမိတ္ေဆြမ်ားကုိလည္း ဖုံးဆက္စုံစမး္တယ္။ စာေရးသူထံ ကုိလည္းဖုံးဆက္ခဲ့တယ္
“ဆရာေတာ္ နဂါးရုပ္ႀကီးႀကီး ဘယ္မွာရႏုိင္မလဲဘုရား။”  “တရုုပ္ဆုိင္ေတြမွာ ရွိမွာေပါ့ကြာ”လို႔ လြယ္လြယ္ပဲ
ေျဖလုိက္တယ္။ အက်ဳိးအေၾကာင္းလည္း မေမးလုိက္မိပါ။
        နဂါးရွာရင္း ေငြေျခာက္ေထာင္အတြက္လည္းရွာရေသး၊ တကယ္ေတာ့သူ႔မွာမရွိ၊ သိမ္းထားတာေလးေတြ
တြက္ခ်က္ၾကည့္လုိက္ေတာ့ သုံးေထာင္သာရွိၿပီး သုံးေထာင္လုိေသးတယ္။ ဘုရားပင့္ဖုိ႔ သယ္ယူ စရိတ္ကလည္း
တစ္ေထာင္ေလာက္ကုန္လိမ့္မယ္။ ေလးေထာင္ပင္လုိေသး၊ ဘယ္လုိလုပ္ရပါ့။ ေခါင္းကုတ္လုိ႔ႀကံေသာ္လည္းအႀကံ
က မထြက္။ ေခ်းးဖုိ႔ငွါးဖုိ႔ဆုိတာလဲမလြယ္ကူလွ။ ရွိတဲ့ပစၥည္းၾကည့္ျပန္ေတာ့လဲ ဆြဲႀကဳိးတစ္ကံုးနဲ ့ေမာ္ေတာ္ကားသာ
ရွိရဲ ႔။ ကားကလဲ အလုပ္သြားဖုိ႔အတြက္ မရွိမျဖစ္ျပန္။ ႀကံရာမရနုိင္ခဲ့၊  မိမိငွါးရမ္းေနတဲ့ ၁၀-ေပ ၁၅-ေပအခန္းေလး
ထဲမွာ  ေငြေလးမ်ား ေတြ႕လုိေတြ႕ျငား လွန္ေလွာေမႊေႏွာက္ ရွာမိျပန္တယ္။ ဗလာနတၳိ ဘာတစ္ခုမွ မရွိပါေပ။    
        ရန္မ်ဳိးေအာင္ ဇြဲမေလွ်ာ့ ဆႏၵမပ်က္၊ ဘုရားအတြက္ ဘ၀ကုိပင္
ေပးဆပ္္ခ်င္ေပးဆပ္ရပါေစ၊ ငါျဖစ္ေအာင္လုပ္မယ္လုိ ့ဆုံးျဖတ္ထားၿပီး
ျဖစ္ရာ ကားကုိေရာင္းမယ္၊ အိမ္နဲ ့အလုပ္က ေလးမုိင္ပဲေ၀းတာ၊ လမ္း
ေလွ်ာက္သြားမယ္။ ဘုရားအတြက္ပဲ ဒီေလာက္ေတာ့ ဒုကၡခံရမွာေပါ့။
ရန္မ်ဳိးေအာင္ ကုိယ့္ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိယ္ သိပ္ေက်နပ္မိတယ္၊ ပီတိျဖစ္
မိတယ္။ ခက္ခက္ခဲခဲ အိပ္သြန္္ဖာေမွာက္ ဒါနေျမာက္ေအာင္ လွဴဒါန္း
တဲ့ ေစတနာဟာ အလြန္အက်ဳိးႀကီးတယ္လုိ႔ ျမန္မာျပည္မွာကထဲက
ၾကားခဲ့ဖူး နာခဲ့ဖူးတယ္။ ဒါေပမဲ့ အက်ဳိးကုိသူမေမွ်ာ္၊ကာမေမွာင္အတြင္း
က ဘုရားရုပ္ပြားေတာ္ႀကီး ပင့္ထုတ္ႏုိင္ဘုိ႔သာ အဓိကေမွ်ာ္မွန္းခ်က္။
      အလုပ္အားရက္မွာ နဂါးရွာထြက္ရင္း ကားအေဟာင္းေရာင္း၀ယ္
တဲ့ ဆုိင္ေတြကုိ သူ႔ကားေစ်းႏႈန္းစုံစမ္းတယ္။ ေရႊဆုိင္မွာ သူ႔အေမေပး
ထားတဲ့ အျမတ္တႏုိး ဆြဲႀကဳိးကုိလဲ ေစ်းစုံစမ္းလုိက္တယ္၊ ႏွစ္ခုေပါင္း
လုိက္ေတာ့ ေလးေထာင္ေက်ာ္ေလာက္ရမယ္ေလ။ ဟုတ္ၿပီ၊ ရန္မ်ဳိးေအာင္သိပ္ေပ်ာ္သြားၿပီ၊ ဘာမွပူစရာမလုိေတာ့။
ဟန္က်လုိက္ပုံက နဂါးကုိလဲ ေတြ႔လုိက္ျပန္ေသး၊ ၇-ေပခန္႔ရွိတဲ့နဂါးႀကီး ေတာင္ပံႀကီးနဲ႔ လွမွလွ၊ သူေ႒းေတာ့ သိပ္
သေဘာက်လိမ့္မည္။ ရန္မ်ဳိးေအာင္ေပ်ာ္မဆံုးေတာ့၊ သူငယ္ခ်င္းကုိ မုိး၀င္းကုိ ပုခုံးကုိလက္သီးနဲ႔ထုိးၿပီး“ေအာင္ၿပီကြ”
လုိ႔ ေၾကြးေၾကာ္္မိတယ္။
      ေနာက္ရက္ အလုပ္ဆင္းေတာ့ ၀တၱရားမပ်က္ ဘုရားႀကီးကုိ သန္႔ရွင္းပူေဇာ္ၿပီး ဘုရားရဲ႕လက္ေတာ္ကုိ လက္ႏွစ္
ဖက္နဲ႔ တင္းက်ပ္စြာကုိင္ကာ “အရွင္ဘုရားကုိ ပင့္ႏုိင္ေတာ့မည္ဘုရား”လုိ႔ အားပါးတရေလွ်ာက္ ထားလုိက္မိတယ္။
သူေ႒းလာေတာ့ သူေ႒းရုံးခန္းထဲကုိ ေအာင္လံကုိင္သြားသူလုိ ရႊင္လန္းတက္ၾကြစြာ ၀င္ခဲ့ျပန္တယ္။တတိယအႀကိမ္
၀င္ခဲ့ျခင္းေပါ့။ “ ရန္- မင္းနဂါးေတြ႔ၿပီလား။” “ဟုတ္ကဲ့၊ ေတြ႔ခဲ့ၿပီ၊နဂါးႀကီးက သိပ္လွတာပဲဗ်ာ။” “မင္း နဂါးက ဘယ္ႏွစ္
ေပေလာက္ရွိလဲ။” “၇-ေပရွိပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။” “ငယ္တယ္ကြာ၊ ငါက ၁၀ ေပအထက္နဂါးပဲလုိခ်င္တယ္”။ရန္မ်ဳိးေအာင္
ရဲ႕ေအာင္လံကုိ အခ်ဳိးခံလုိက္ရၿပီ။ ေခါင္းငုိက္ဆုိက္ျဖင့္ထြက္ခဲ့ရျပန္ၿပီ။ခဲေလသမွ် သဲေရက်ၿပီထင့္…။
      ရန္မ်ဳိးေအာင္ဟာ ဆူရွီဘားမွာထုိင္ကာ ငုိင္ေနမိတယ္၊ဘာလုပ္ရမလဲလုိ ့စဥ္းစားေနမိတယ္။ဆုိင္ေပါင္းစုံေရာက္
ခဲ့ၿပီးျဖစ္လို ့၁၀-ေပေလာက္ႀကီးတဲ့နဂါး မရွိဘူးဆုိတာလဲ သူသိထားၿပီးျဖစ္သား။ ဇာတ္လမ္းကေတာ့ၿပီးေလၿပီ.. ။
     ဒါေပမဲ့ ရန္မ်ဳိးေအာင္ အရွဳံးမေပးခ်င္ ဆက္လက္ႀကဳိးစားခ်င္တယ္။လမ္းစလဲမျမင္။ အဖန္ဖန္အထပ္ထပ္ ရွာႀကံ
စဥ္္းစားဆင္ခ်င္မိျပန္တယ္။ ေခါင္းထဲမွာ ဉာဏ္အလင္းေရာင္ေပၚလာတယ္ “ဟုတ္ၿပီ - ဘုရားမွ တစ္ပါး အားကုိးရာ
မရွိဘူး၊ ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ေတြကုိ ရြတ္ပြားၿပီး သစၥာဆုိမယ္”လို႔ ့ မ်က္စိလယ္ လမ္းေပ်ာက္ေနသူ လမ္းမွန္ေတြ႔သလုိ
အရမ္းအားတက္သြားတယ္၊ ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ေတြ ရြတ္ဆုိရင္း ဆူရွီလိပ္ ေလေတာ့တယ္။


                             ဒုတိယပုိင္းကုိ ဆက္လက္အားေပးေစလုိပါတယ္။

အရွင္ဧသက
ျဗဟၼ၀ိဟာရ (အဇူဇာေက်ာင္း)
ေလာ့စ္ အိမ္ဂ်လိစ္၊ အေမရိကန္
၂၀၁၀ ခု၊ ဒီဇဘၤာလ ၂၇-ရက္။